11/08/2016: Σοβαρότατες καταγγελίες κακομεταχείρισης ανήλικων προσφύγων σε ξενώνα

Σοβαρότατες καταγγελίες εις βάρος του ξενώνα ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων “Μέλλον” για άσχημες συνθήκες, παραμέληση των παιδιών, ρατσιστικές διαθέσεις μελών του προσωπικού και συγκάλυψη καταγγελίας βιασμου. Ακολουθεί το σχετικό άρθρο (που παραπέμπει με link και σε προηγούμενο του):

Νέες κατηγορίες για τον ξενώνα Μέλλον

Τρεις άνθρωποι που πέρασαν από τη δομή προστασίας ασυνόδευτων προσφύγων Μέλλον, την οποία διαχειρίζεται η ΜΚΟ Νόστος, δίνουν τη δική τους μαρτυρία για τις συνθήκες που επικρατούσαν στο κτίριο της οδού Κωνσταντινουπόλεως, για όσον καιρό βρέθηκαν εκεί.
Χρόνος ανάγνωσης:
24

Με τον ξενώνα Μέλλον ασχοληθήκαμε πριν από δυόμισι εβδομάδες, αφιερώνοντας ένα άρθρο “Επικίνδυνη “φιλοξενία” για ασυνόδευτους πρόσφυγες”στις συνθήκες υπό τις οποίες ζουν οι φιλοξενούμενοι εκεί ανήλικοι πρόσφυγες. Αμέσως μετά τη δημοσίευση δεχθήκαμε πλήθος μηνυμάτων, τόσο από ανήλικους που πέρασαν από εκεί όσο και από ενήλικες που προσέφεραν τις υπηρεσίες τους ως εθελοντές. Σήμερα δημοσιεύουμε τρεις από τις μαρτυρίες που συγκεντρώσαμε. Τα πλήρη στοιχεία των προσώπων που καταθέτουν τις μαρτυρίες, καθώς και οι ηχογραφημένες ή γραπτές συνεντεύξεις τους, βρίσκονται στη διάθεση του inside story.

Ντ., 17, από την Τεχεράνη

Το ραντεβού μας ήταν για τη μία το μεσημέρι, σε κάποιο στενό της πλατείας Εξαρχείων. Μόλις καθίσαμε, ο 17χρονος Ντ. από την Τεχεράνη του Ιράν άρχισε να μου διηγείται την εμπειρία του στην Ελλάδα και τον ξενώνα Μέλλον.

Πώς βρέθηκες στο ΜΕΛΛΟΝ;

Έφτασα με βάρκα στη Λέσβο και από εκεί πήγα στην Αθήνα. Οι γονείς μου είναι ευκατάστατοι και είχα αρκετά λεφτά ώστε να πληρώσω διακινητές για να με πάνε στην ΠΓΔΜ. Έδωσα σε δύο από αυτούς 8.000, ωστόσο με κορόιδεψαν και δεν με βοήθησαν να περάσω τα σύνορα. Μετά πήγα στην Ειδομένη, όμως και πάλι δεν μπόρεσα να φύγω από την Ελλάδα. Τελικά μια ΜΚΟ μου είπε ότι δεν υπήρχε περίπτωση να τα καταφέρω γιατί είμαι ανήλικος. Με έστειλαν με πούλμαν στην Αθήνα, όπου και έμεινα για μια εβδομάδα στον Ελαιώνα. Μετά με πήραν στον ξενώνα Μέλλον ως ανήλικο.

Πόσον καιρό έμεινες εκεί;

Περίπου έξι μήνες, από τις αρχές του 2016 ως τις πρώτες μέρες του Ιουλίου.

Πώς ήταν ο ξενώνας;

Τα προβλήματα ήταν πολλά από την αρχή. Ο ξενώνας δεν ακολουθούσε ποτέ το εβδομαδιαίο πρόγραμμα του φαγητού. Βλέπαμε στο πρόγραμμα μακαρόνια με κοτόπουλο και μας σερβίριζαν φασόλια. Αυτό έκαναν κάθε εβδομάδα. Δύο-τρεις φορές την εβδομάδα τρώγαμε φασόλια. Αν και το πρόγραμμα περιλάμβανε φρούτα, πολύ σπάνια μας έδιναν. Ένα άλλο πρόβλημα ήταν η καθαριότητα. Σπάνια καθάριζαν, κάποιες Παρασκευές ναι, κάποιες όχι και έβαζαν τα παιδιά να καθαρίζουν κάθε μέρα τους κοινόχρηστους χώρους. Κάθε δύο μήνες μας έδιναν καθαρά σεντόνια.

Ο Νόστος ισχυρίζεται ότι σας έδιναν καθαρά σεντόνια κάθε εβδομάδα.

Είναι ψέμα, ποτέ δεν άλλαζαν σεντόνια κάθε εβδομάδα.

Τι άλλα προβλήματα αντιμετωπίζατε;

Όταν πήγα εκεί ήταν χειμώνας και δεν είχε ζεστό νερό να κάνουμε μπάνιο. Τους το είπαμε και η απάντηση ήταν ότι «έχουμε ένα πρόβλημα και δεν μπορούμε να έχουμε ζεστό νερό». Ακόμα, τώρα που είναι καλοκαίρι τα παιδιά πίνουν νερό από τη βρύση της τουαλέτας και είναι ζεστό, δεν υπάρχει παγωμένο νερό παρά μόνο για το προσωπικό, δεν έχουμε ψυγεία στους πάνω ορόφους, μόνο στο ισόγειο.

Είχατε Wi-fi;

Για όσο διάστημα ήμουν εγώ εκεί, δεν λειτουργούσε ποτέ. Μόνο τον τελευταίο μήνα άρχισε να λειτουργεί για μικρά διαστήματα μέσα στην ημέρα. Όταν τους λέγαμε ότι το χρειαζόμασταν, μας απαντούσαν ότι δεν είναι δικό τους πρόβλημα και φταίει η εταιρεία που το έχει βάλει. Πολλές φορές, όταν κάναμε παράπονα για ένα πρόβλημα, οι υπεύθυνοι μας έλεγαν πως έπρεπε να πληρώσουν για άλλες παροχές, όπως το ζεστό νερό, το Wi-fi και τον συναγερμό της πυροσβεστικής που τον χάλαγαν τα παιδιά.

Πώς ήταν το προσωπικό απέναντι στα παιδιά;

Υπάρχουν άτομα που προσπαθούν και θέλουν να βοηθήσουν και άλλοι που δεν κάνουν για αυτήν τη δουλειά. Για παράδειγμα, στο Μέλλον εργάζεται ένας ψυχολόγος, που δεν ήταν για να κάνει αυτήν τη δουλειά. Μας φώναζε συνέχεια και έβριζε, κάποια παιδιά του είχαν μάθει πώς να λέει “μαλάκα” στα φαρσί (γλώσσα του Ιράν) κι αυτός το έλεγε για πλάκα σε άλλα παιδιά. Έκανε συνέχεια αυτό το αστείο, αλλά δεν ήταν αστείο. Έπειτα, δεν μπορούσε να επικοινωνήσει μαζί τους, δεν γνώριζε ούτε αραβικά ούτε φαρσί και δεν έπαιρνε ποτέ τον διερμηνέα για να τον βοηθήσει και να πλησιάσει τα παιδιά. Έτσι εκείνα δεν ένιωθαν την ανάγκη να μιλήσουν μαζί του. Περιφερόταν στους χώρους, έτρωγε, καθόταν να πιει τον καφέ του και έμπαινε στο ίντερνετ από τον υπολογιστή του λόμπι. Από την άλλη, υπήρχαν θετικά παραδείγματα, όπως ο διερμηνέας του ξενώνα που –χάρη και στη γλώσσα– είχε καλή επαφή με τα παιδιά. Ήταν ο πιο στενός μου φίλος από το προσωπικό. Ο υπεύθυνος μου στον ξενώνα, με βοηθούσε επίσης αρκετά με τα χαρτιά μου και είχαμε καλή επικοινωνία.

Υπήρχαν όμως κενά. Είχαμε μόνο έναν μεταφραστή για αραβικά και κανέναν για φαρσί. Για πολλούς μήνες έκανα εγώ τον διερμηνέα. Πολλές φορές, όταν τα ξημερώματα γίνονταν φασαρίες στον ξενώνα, με ξύπναγαν για να μεταφράσω. Ο διερμηνέας ερχόταν στις τρεις το μεσημέρι και έφευγε στις 10 το βράδυ. Το πρωί δεν είχαμε κανέναν να μεταφράζει. Πέρα από αυτό, πολλοί από το προσωπικό δεν μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά, αφού δεν μιλάνε τη γλώσσα τους και δεν καταλαβαίνουν τις συνήθειες και τον πολιτισμό τους. Δεν μπορούν ουσιαστικά να επικοινωνήσουν μαζί τους και τα παιδιά έχουν σταματήσει να προσπαθούν να μιλήσουν μαζί τους. Συχνά μάλιστα είναι αδιάφοροι.

Κοιμούνται παιδιά του ξενώνα έξω από τη δομή φιλοξενίας;

Εύκολα! Εγώ κοιμήθηκα πάρα πολλές φορές έξω από τη δομή. Είτε κοιμόμουν αλλού, είτε πήγαινα στον Κεραμεικό και το Γκάζι για να διασκεδάσω και γύριζα το πρωί.

Επικοινώνησε κάποιος μαζί σου τις φορές που δεν γύρισες;

Όχι, ποτέ.

Αντιλήφθηκαν οι υπεύθυνοι ότι δεν είχες γυρίσει;

Μια-δυο φορές –από τις εκατοντάδες που το έκανα– με πήραν χαμπάρι. Όταν καταλάβαιναν ότι έλειπα, μου έλεγαν «αν το ξανακάνεις, θα σε διώξουμε από τον ξενώνα και θα κοιμάσαι έξω στον δρόμο».

Υπάρχει προσωπικό στον ξενώνα που να ελέγχει ποιος μπαίνει και ποιος βγαίνει από τη δομή;

Από τις 10 το βράδυ έως τις 8 το πρωί υπάρχουν δύο άτομα υπεύθυνα για την ασφάλεια. Όμως πολλές φορές που είχα κατέβει στο λόμπι το βράδυ, τους είχα δει να κοιμούνται. Άλλωστε η αυλή έχει δύο πόρτες και η μία δεν ελέγχεται ουσιαστικά ποτέ. Τα παιδιά μπαίνουν και βγαίνουν όποτε θέλουν, μέσα στη μέρα ή το βράδυ. Το πρωί στη δομή βρίσκεται το προσωπικό, πάλι όμως όλοι μπαινοβγαίνουν χωρίς έλεγχο.

Μπαίνει κόσμος χωρίς άδεια στον ξενώνα και χωρίς να τον καταλάβει το προσωπικό;

Ναι, πάρα πολλοί μπαίνουν και καθημερινά. Πηδούν από το διπλανό κτίριο ή από την πλαϊνή πόρτα και μπαίνουν. Όσο έμενα εκεί, ένας δικός μου φίλος ερχόταν μέσα, από το γειτονικό κτίριο. Πολλοί ακόμα φίλοι των συγκατοίκων μου έρχονταν μέσα. Αρκετοί από αυτούς έφερναν μαζί τους χασίς, κοκαΐνη και άλλα ναρκωτικά και την έβρισκαν όλοι μαζί. Πολλοί από τους φίλους μου κάνουν ακόμα χρήση μέσα.

Από πού πιστεύεις ότι αγοράζουν τα ναρκωτικά;

Από το Πεδίο του Άρεως και την πλατεία Αμερικής.

Όσο έμεινες εκεί, ήταν συχνό φαινόμενο τα ναρκωτικά στον ξενώνα;

Κάθε 2-3 μέρες όλο και κάποιος θα έφερνε. Είναι πολύ εύκολο, κανείς δεν ελέγχει τσάντες και όποιος θέλει μπορεί να βάλει ναρκωτικά από το διπλανό κτίριο.

Δεν το ανακάλυψαν οι υπεύθυνοι;

Για μια περίοδο ο συγκάτοικός μου κάπνιζε κάθε μέρα. Τρεις φορές που μπήκαν στο δωμάτιο είπαν ότι μύριζε σίσα. Όμως δεν έκαναν κάτι άλλο.

Γινόταν κατανάλωση αλκοόλ όσο ήσουν στον ξενώνα;

Η μεγάλη πλειοψηφία των παιδιών πίνει αλκοόλ, μέχρι και ουίσκι. Πολλοί μεθάνε. Είναι πολύ εύκολο να βάλεις στη δομή αλκοόλ. Δεν ελέγχουν ποτέ την τσάντα σου και μπορείς να τα περάσεις και από το διπλανό κτίριο, ή την πλαϊνή πόρτα.

Γιατί έφυγες από τη δομή;

Έκαναν τόσα πολλά λάθη στους επτά μήνες που ήμουν εκεί. Στον Ελαιώνα είναι καλύτερα, έχουν κλιματισμό, Wi-Fi και διάφορες δραστηριότητες, έχουν και πολλούς εθελοντές που βοηθούν. Όμως δεν με δέχονται εκεί γιατί είμαι ανήλικος.

H εμπειρία ενός εθελοντή

Ο Ν. εργάστηκε στο Μέλλον ως εθελοντής και επισκεπτόταν τη δομή φιλοξενίας για περίπου τρεις μήνες.

Πώς έφτασες στο ΜΕΛΛΟΝ;

Ήρθα στην Ελλάδα ως μετανάστης το 2010 και ήθελα με κάποιον τρόπο να βοηθήσω τους πρόσφυγες. Τον Δεκέμβρη του 2015 έκανα ένα ταξίδι στη Λέσβο, όπου και έμεινα μια εβδομάδα, βοηθώντας τις οργανώσεις που δραστηριοποιούνταν εκεί. Όταν γύρισα, ήθελα με κάποιον τρόπο να συνεχίσω να βοηθάω, όσο μπορώ. Στη Μυτιλήνη γνώρισα κάποιον εθελοντή που μου μίλησε για το Μέλλον. Έκλεισα ένα ραντεβού μαζί τους και μου εξήγησαν πώς λειτουργεί ο ξενώνας, πώς φτάνουν τα παιδιά εκεί και τι θα μπορούσα να προσφέρω εγώ. Ήθελαν να μάθω στα παιδιά ό,τι ήξερα, αγγλικά, γαλλικά, σκάκι. Όμως αυτό που πίστευα ότι θα βοηθούσε περισσότερο ήταν η κατανόηση που μπορούσα να τους προσφέρω, ως μετανάστης από αραβική χώρα. Αρχές Ιανουαρίου υπέγραψα ένα βραχυπρόθεσμο συμβόλαιο ως εθελοντής και άρχισα να πηγαίνω κάθε Κυριακή, που δεν δούλευα.

Τι παρατήρησες όταν έφτασες εκεί;

Ο χώρος και το προσωπικό δεν ήταν κατάλληλα για τη φύλαξη ανήλικων παιδιών. Καταρχάς, δεν υπήρχε κλειστό κύκλωμα που να επιτρέπει στο προσωπικό να ελέγχει τι γίνεται στους ορόφους και στους χώρους γύρω από το κτίριο. Αυτό δημιουργούσε μία κατάσταση ανεξέλεγκτη, με πολλά παιδιά από οκτώ χρονών και πάνω να μπαινοβγαίνουν στον ξενώνα όποτε θέλουν και χωρίς φύλαξη. Έβλεπες παιδιά δέκα και δώδεκα χρόνων να καπνίζουν στην αυλή.

Το είχε δει αυτό το προσωπικό;

Το πάτωμα ήταν γεμάτο γόπες. Το λόμπι και η ρεσεψιόν είχαν άμεση πρόσβαση στην αυλή. Είναι αδύνατο να μην το είχαν δει.

Είχες ακούσει για ναρκωτικά;

Ναι. Ως αραβόφωνος είχα ακούσει τα παιδιά να μιλάνε για ναρκωτικά μεταξύ σοβαρού και αστείου. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι ο καθένας μπορούσε να φέρει οτιδήποτε και οποιονδήποτε μέσα στον ξενώνα, αφού δεν υπήρχε πραγματικός έλεγχος. Κανείς δεν ξέρει ποιος είναι μέσα, ποιος είναι έξω, ποιοι λείπουν. Κάθε Κυριακή μιλούσα στο προσωπικό για τα προβλήματα που έβλεπα, όμως δεν έκαναν τίποτα για να βελτιώσουν την κατάσταση.

Μπορείς να δώσεις ένα συγκεκριμένο παράδειγμα;

Μια Κυριακή κάποιο παιδί άρχισε να ενοχλεί ένα άλλο την ώρα του φαγητού. Δεν τον άφηνε σε ησυχία. Ήταν γενικά δύσκολο παιδί και τον είχα δει να ενοχλεί και άλλα παιδιά. Πήγα σε ένα από τα μέλη του προσωπικού, και της είπα ότι το παιδί δημιουργεί προβλήματα και εντάσεις με τα άλλα παιδιά. Της το ανέφερα για να βοηθήσει πρώτα και κύρια το παιδί που προκαλούσε το πρόβλημα, γιατί για κάποιο λόγο τα έκανε όλα αυτά. «Το ξέρω ότι δημιουργεί προβλήματα, αλλά δεν μπορώ να κάνω κάτι», αυτή ήταν η απάντησή της. Ακόμα, ένα 14χρονο αγόρι από τη Συρία ήρθε μία μέρα και με ρώτησε αν έχω ταυτότητα για να του στείλει ο πατέρας του λεφτά και να πάει στην Ειδομένη. Εγώ το ανέφερα στους υπεύθυνους και τους είπα ότι υπάρχει κίνδυνος το παιδί να φύγει. Μετά από λίγο καιρό το παιδί το έσκασε από τον ξενώνα.

Τα παιδιά σου έκαναν παράπονα για την κατάσταση στον ξενώνα;

Όταν μιλούσα μαζί τους, μου έλεγαν ότι δεν ένιωθαν ασφάλεια, ειδικά τα πιο μικρά. Μου έλεγαν ότι ο χώρος ήταν ουσιαστικά ανοικτός, χωρίς κανέναν έλεγχο. Ο καθένας μπορούσε να κάνει ό,τι θέλει. Συχνά μου έκαναν παράπονα ότι έλεγαν στο προσωπικό τα προβλήματά τους αλλά δεν τους άκουγαν. Το προσωπικό ήταν γενικά αδιάφορο. Μια μέρα ένας από το προσωπικό μου είπε: «Αυτοί εισέβαλαν στην Ευρώπη και τώρα έχουμε γεμίσει προβλήματα». Το έλεγε και μου έδειχνε παιδιά δέκα ετών. Αυτός ο άνθρωπος είναι ακόμα μέσα και εργάζεται. Πώς είναι δυνατόν ένας τέτοιος άνθρωπος να βοηθήσει τα παιδιά;

Πώς έμαθες για τον φερόμενο βιασμό;

Κάποια στιγμή μια εθελόντρια με πήρε τηλέφωνο και μου είπε ότι «μία πρόσφυγας έπεσε θύμα βιασμού». Ήθελα να μάθω τι συνέβη και πήγα εκεί την Κυριακή. Ρώτησα αν μπορώ να δω το κορίτσι και μου είπαν ότι δεν επιτρέπεται. Πήρα τηλέφωνο την υπεύθυνη και μου είπε να την περιμένω μέχρι να έρθει. Περίμενα περίπου δύο ώρες. Κάθισα να παίξω σκάκι με τα παιδιά. Όλα ήξεραν τι είχε συμβεί και φοβόντουσαν. Η υπεύθυνη ήρθε στις τρεις το μεσημέρι.

Η ίδια γνώριζε το περιστατικό;

Ναι, την ρώτησα και μου απάντησε πως ήξερε τι είχε συμβεί και ότι διαχειρίζονταν την υπόθεση. Μαζί της ήρθε και κάποιος που δεν είχα δει ξανά στον ξενώνα. Αφού αυτή και αυτός μίλησαν με το προσωπικό, εκείνος ήρθε και μου είπε πως μπορώ να φύγω. Όταν τον ρώτησα ποιος ήταν, μου είπε πως ήταν μέλος του προσωπικού. Επαναλαμβάνω ότι δεν τον είχα ξαναδεί εκεί. Τελικά πήγα μαζί με τους υπεύθυνους στο γραφείο, όπου μου είπαν «σε ευχαριστούμε πολύ για τη βοήθειά σου. Υπήρξε ένα περιστατικό χτες το βράδυ, αλλά διαχειριζόμαστε την κατάσταση». Εγώ ρώτησα αν πήγαν στην αστυνόμια και μου απάντησαν ότι αυτό δεν είναι δική μου δουλειά.

Γιατί δεν ξαναγύρισες στο Μέλλον;

Γιατί έβλεπα ότι οι υπεύθυνοι δεν έκαναν τίποτα για να βελτιώσουν την κατάσταση και τον ξενώνα. Άφηναν τα παιδιά παρατημένα, χωρίς όρια και έλεγχο. Έβλεπαν τα προβλήματα και δεν έπαιρναν κανένα μέτρο. Προφανώς θα υπήρχαν προβλήματα, όμως δεν έκαναν το παραμικρό για να μαζέψουν την κατάσταση και να βάλουν μία τάξη. Δεν είχε νόημα.

Η μαρτυρία ενός πρώην φιλοξενούμενου

Ο Κ. είναι ανήλικος που φιλοξενήθηκε για κάποιους μήνες στο Μέλλον και τώρα πια ζει σε μια ευρωπαϊκή χώρα. Μας έγραψε ένα σημείωμα με τα σημαντικότερα, κατά την γνώμη του, προβλήματα που αντιμετώπισε στο Μέλλον:

Το όνομά μου είναι Κ. και ζω στο εξωτερικό εδώ και επτά μήνες. Στην Ελλάδα έμεινα για πέντε μήνες. Μόλις έφτασα στην Αθήνα με πήγαν στον ξενώνα Μέλλον. Στην αρχή τους ζήτησα να πάω σε ελληνικό σχολείο, και δεν μου έδωσαν καμία απάντηση για δύο εβδομάδες. Τους ρώτησα ξανά και μου είπαν να περιμένω μέχρι να τηλεφωνήσουν στον διευθυντή του σχολείου και μετά από αυτό θα μου απαντήσουν αν επιτρέπεται να πάω σε ελληνικό σχολείο. Είπα εντάξει, θα περιμένω, αλλά δεν μου απάντησαν για ένα μήνα. Μετά από αυτό τους ρώτησα γιατί περιμένω ένα μήνα και δεν έχετε απαντήσει και μου είπαν απλά «πρέπει να περιμένεις». Ξέρω ότι δεν ενδιαφέρονταν, γιατί δεν μου έδωσαν ποτέ απάντηση μετά από αυτό.

Δύο μήνες μετά, έφεραν ένα κορίτσι 17 χρονών. Λίγες μέρες αργότερα την είδα να κλαίει και κατάλαβα ότι χρειαζόταν κάποιον να μεταφράσει γι’ αυτήν επειδή δεν μιλούσε αγγλικά. Μου είπε ότι την βίασαν κάποιοι που μετά το έσκασαν και με παρακάλεσε να ζητήσω από το Μέλλον να καλέσει την αστυνομία. Τους είπα λοιπόν ότι η κοπέλα ήθελε να καλέσουν την αστυνομία, αλλά είπαν «όχι, δεν χρειάζεται να την καλέσουμε, θα βρούμε δικηγόρο και θα τα κάνει όλα». Μετά από δύο εβδομάδες βρήκαν μια δικηγόρο και η κοπέλα της είπε την ιστορία. Μετά από αυτό την πήγαν σε άλλο κατάλυμα. Η κοπέλα τους είπε «θέλω να τους πιάσω γιατί θέλω να διεκδικήσω τα δικαιώματά μου» και αυτοί της είπαν «θα τους πιάσουμε». Μετά από έναν μήνα με πήρε ξανά τηλέφωνο και μου είπε «σε παρακαλώ βοήθησε με θέλω να τους πιάσω». Της απάντησα ότι αφού δεν μπόρεσαν αυτοί να τους πιάσουν δεν μπορώ να το κάνω εγώ, «είμαι πρόσφυγας σαν κι εσένα». Τους ρώτησα όμως ξανά, και μου είπαν ότι η κοπέλα πλέον έφυγε και δεν ήταν πια υπεύθυνοι γι’ αυτήν. Τους είπα, «μα την βίασαν όσο ήταν εδώ» και μου απάντησαν «μην ανησυχείς, όλοι εδώ ξέρουμε τι κάνουμε». Έτσι δεν μπορούσα να πω τίποτε άλλο, αλλά είμαι βέβαιος ότι δεν τους ενδιέφερε καθόλου. Κι αυτό γιατί υπήρχαν πολλά προβλήματα στον ξενώνα και κάθε φορά που τους ζητούσαμε να τα λύσουν έλεγαν ότι θα το κάνουν απλά πρέπει να περιμένουμε, όπως με το νερό που το καλοκαίρι είναι καυτό 24 ώρες τη μέρα και το χειμώνα δεν έχει καθόλου ζεστό νερό! Πολλά προβλήματα, γι’ αυτό μόλις πήρα όλα τα χαρτιά μου τους είπα ότι θα φύγω από τον ξενώνα μέχρι να ταξιδέψω στην ευρωπαϊκή χώρα που θέλω, αλλά μου είπαν «όχι, δεν μπορείς να φύγεις μόνος σου από τον ξενώνα, δεν θέλεις να κοιμάσαι στους δρόμους, κι αν φύγεις από τον ξενώνα θα πρέπει να ξεκινήσεις από την αρχή, γιατί δεν επιτρέπεται να φύγεις από τον ξενώνα μέχρι να ταξιδέψεις στη χώρα που θέλεις». Την επόμενη μέρα τηλεφώνησα στην Κατεχάκη και μου είπαν ότι αν έχω όλα μου τα χαρτιά επιτρέπεται να φύγω.

Οι απαντήσεις της επιστημονικά υπεύθυνης της οργάνωσης Νόστος, Σίσσυς Ανδριτσοπούλου, στα ζητήματα που τίθενται από τις ανωτέρω μαρτυρίες:
  1. Ως προς τα θέματα της καθημερινής λειτουργίας, όπως αλλαγή των σεντονιών ανά εβδομάδα, εβδομαδιαίο πρόγραμμα φαγητού, φρούτα, επαναλαμβάνουμε κι εδώ ότι:

α) ελεγχόμαστε για όλες τις αγορές που κάνουμε σε μηνιαία βάση, συχνά επίσης με αιφνίδιους ελέγχους

β) ελεγχόμαστε επίσης –και γι’ αυτό καταγράφουμε, με διαδικασία που κι ο ίδιος παρακολουθήσατε– για όλες τις ενέργειες, δραστηριότητες ή δουλειές γίνονται μέσα στον Ξενώνα, από τη χρήση του απορρυπαντικού και των πλυντηρίων μέχρι τον/την συνάδελφο που δεσμεύεται με την υπογραφή του ότι ολοκληρώθηκε η συγκεκριμένη δουλειά (βλ. και σχετική αναφορά στην επιστολή μας με αρ.πρωτ. 6061/13-7-2016).

Ουδέποτε υπήρξε οποιαδήποτε ατασθαλία ή πρόβλημα, όπως είμαστε σίγουροι ότι σας διαβεβαίωσε και η Διαχειριστική Αρχή του προγράμματος SOAM, δηλαδή ο ΔΟΜ.

γ) Τόσο το εβδομαδιαίο πρόγραμμα φαγητού, όσο και το πρόγραμμα της αλλαγής των σεντονιών, της παροχής ειδών υγιεινής κ.λπ. είναι τοιχοκολλημένα και δημοσιοποιημένα, όχι μόνον για να είναι ενημερωμένα τα φιλοξενούμενα άτομα αλλά και για να μπορούν να ελέγχουν και τα ίδια κατά πόσον τηρούνται οι υποχρεώσεις που έχουμε αναλάβει απέναντί τους. Όπως αναλυτικά εξηγούμε με τρόπο αντίστοιχο με την ηλικία τους σε όλα τα φιλοξενούμενα άτομα όταν φτάνουν στον Ξενώνα και όπως αλληλοδεσμευόμαστε με την υπογραφή του «συμβολαίου συνεργασίας», όταν υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα, θα πρέπει να αναφερθεί ή να καταγγελθεί στο προσωπικό, γραπτά ή προφορικά. Ουδεμία τέτοια αναφορά ή καταγγελία υπάρχει στα αρχεία μας, συμπεριλαμβανομένων και των ατομικών συνεδριών με τον/την σύμβουλο του κάθε παιδιού, ούτε από τα παιδιά των οποίων τις αφηγήσεις μοιραστήκατε μαζί μας ούτε από κανένα άλλο παιδί ή μητέρα. Επίσης, ουδεμία τέτοια ή άλλη καταγγελία έγινε σε μένα προσωπικά ή σε άλλο στέλεχος του προγράμματος, σε θέση ανώτερη ιεραρχικά από το αναφερόμενο στο κείμενό σας «προσωπικό του ξενώνα». Θα συμφωνήσουμε, φαντάζομαι, εύκολα και ότι οι φιλοξενούμενοι/ες μας γνώριζαν (προκύπτει άλλωστε και από τα ονόματα που παρατίθενται στο κείμενο) και ότι είχαν άμεση πρόσβαση σε όλη την ομάδα των στελεχών του προγράμματος. Θεωρώ επίσης ότι έξι μήνες είναι αρκετό χρονικό διάστημα για να μπορέσει κάποιος φιλοξενούμενος έφηβος να βρει την ευκαιρία να διαμαρτυρηθεί αν πράγματι αντί για «μακαρόνια με κοτόπουλο» του «σερβίριζαν φασόλια» ή αν το πρόγραμμα προβλέπει φρούτο και δεν του δίνουν. Επίσης, στο εξάμηνο στο οποίο αναφέρεστε έγιναν στον Ξενώνα πολλοί έλεγχοι και επιθεωρήσεις, οι οποίες συμπεριελάμβαναν συνομιλίες των κλιμακίων με τα φιλοξενούμενα παιδιά και τις μητέρες, ιδιαιτέρως και χωρίς την παρουσία εργαζομένων στο πρόγραμμα. Όπως μπορώ να επιβεβαιώσω γιατί ήμουν αυτόπτης μάρτυρας, μεταξύ των φιλοξενουμένων που συνομίλησαν και μάλιστα περισσότερες από μία φορές με ελεγκτές και επισκέπτες ήταν και το 17χρονο παιδί, η συνέντευξη του οποίου είναι πρώτη στο κείμενο που μας στείλατε. Είχε λοιπόν κάθε ευκαιρία να αναφέρει όσα τώρα περιέχονται στο κείμενό σας, όμως δεν το έκανε, όπως ξέρουμε εκ του αποτελέσματος. Εκτός βέβαια κι αν πιστεύετε ότι οι εκπρόσωποι για παράδειγμα του Νορβηγικού Υπουργείου θα δέχονταν μια τέτοια καταγγελία και θα την άφηναν ασχολίαστη ή αδιερεύνητη.

  1. Όσον αφορά την καθαριότητα: οι κοινόχρηστοι χώροι καθαρίζονται από το προσωπικό περισσότερες από μία φορά την ημέρα, όπως είδατε και ο ίδιος με τα μάτια σας. Πράγματι, ζητάμε από τα παιδιά να αναλάβουν την τακτοποίηση και την καθαριότητα του δωματίου τους, όπως και να βοηθούν στην τακτοποίηση της τραπεζαρίας μετά το φαγητό, για λόγους παιδαγωγικούς και εξαιρετικά σημαντικούς κατά τη γνώμη μας, όπως η καλλιέργεια της υπευθυνότητας και της συμμετοχικότητας. Η Παρασκευή είναι η καθιερωμένη μέρα του ελέγχου της καθαριότητας των δωματίων και όπως εξηγούμε και στην προηγούμενη επιστολή μας (ο.π.) και από την οποία αντιγράφω: «Με τη διαδικασία αυτή, η οποία γίνεται μια φορά την εβδομάδα με στόχο την καθαριότητα των δωματίων και συνδυάζεται με τον καθημερινό «έλεγχο των δωματίων» που γίνεται κάθε βράδυ, επιδιώκουμε να εξασφαλίσουμε συνθήκες υγιεινής για τα φιλοξενούμενα παιδιά, καθώς επίσης και να εμπλέξουμε συμμετοχικά τους/τις εφήβους που φιλοξενούμε στην παιδαγωγική διαδικασία ανεξαρτησίας και καλλιέργειας της υπευθυνότητας» που είναι οι στόχοι που υπηρετούμε.
  2. Διαψεύδουμε οποιαδήποτε αναφορά τύπου «δεν είχαμε ζεστό νερό». Το ζεστό νερό είναι διαθέσιμο στον Ξενώνα βάσει ωραρίου που είναι επίσης δημοσιοποιημένο και τοιχοκολλημένο και έχει ως εξής: 07.00-09.00 και 17.00-21.00. Διαψεύδουμε επίσης οποιαδήποτε αναφορά ότι «δεν υπάρχει κρύο νερό παρά μόνον για το προσωπικό», αφού το ίδιο αυτό προσωπικό έχει βρεθεί να καταψύχει και να σερβίρει νερό σε 100 άτομα την ημέρα.

Πράγματι επίσης, υπάρχουν παιδιά που πιστεύουν ότι ο ξενώνας είναι ή θα έπρεπε να είναι ξενοδοχείο, με καμαριέρες που καθαρίζουν το δωμάτιο, room service και ψυγεία στο δωμάτιο ώστε να μην αναγκάζονται να κατεβαίνουν κάτω και να ζητούν νερό από το προσωπικό, απεριόριστο Wi-fi κ.λπ. και, όπως φαίνεται, κάνουν ό,τι μπορούν για να φέρουν την πραγματικότητα στα μέτρα τους. Από την πλευρά μας, θα συνεχίσουμε να επιμένουμε στην καλλιέργεια των αρχών που θεωρούμε ότι βοηθούν στην ανάπτυξη της προσωπικότητας των εφήβων και στην διευκόλυνση της ισότιμης κοινωνικής τους ένταξης. Η προσαρμογή στη δυτικο-ευρωπαϊκή πραγματικότητα είναι συχνά οδυνηρή διαδικασία για τους εφήβους που φιλοξενούμε. Πολλές φορές, στοιχεία της ισχύουσας ή κυρίαρχης κουλτούρας μπορεί να φαίνονται τουλάχιστον περίεργα στα μάτια κάποιων παιδιών, αλλά επίσης παιδιά που προέρχονται από εύπορες οικογένειες αντιμετωπίζουν επιπλέον το πρόβλημα της προσαρμογής σε συνθήκες ζωής πιθανότατα διαφορετικές από αυτές που είχαν συνηθίσει. Για παράδειγμα, η συνειδητοποίηση ότι οι πόροι είναι εκ των πραγμάτων περιορισμένοι και επομένως κάποια πράγματα έχουν προτεραιότητα έναντι άλλων, όπως π.χ. η επισκευή των πυροσβεστήρων έναντι της αναβάθμισης του Wi-fi ή, ακόμη σπουδαιότερο, ο συνδυασμός δικαιωμάτων και ευθυνών που επιχειρούμε να κάνουμε πράξη στον Ξενώνα ΜΕΛΛΟΝ, ξέρουμε ότι ξενίζει ή και προκαλεί την αντίδραση κάποιων παιδιών. Παρόλα αυτά επιμένουμε, πιστεύοντας ότι το παιδαγωγικό πλαίσιο που έχουμε συγκροτήσει και εφαρμόζουμε στο ΜΕΛΛΟΝ είναι το καταλληλότερο για τη διευκόλυνση της ένταξης των φιλοξενουμένων στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα, όπως αποδεικνύουν και δεκάδες παραδείγματα στο σύνολο των παιδιών που έχουν φιλοξενηθεί στον Ξενώνα.

  1. Στο πρόγραμμα του Ξενώνα ΜΕΛΛΟΝ προβλέπεται η παρουσία 2 διερμηνέων, διαφορετικής γλώσσας και σε αντικριστό ωράριο, δηλαδή 16 ώρες την ημέρα, 5 ημέρες την εβδομάδα. Ελπίζουμε ότι είναι κατανοητό ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν διερμηνείς για κάθε γλώσσα που πιθανόν μιλούν οι φιλοξενούμενοι/ες 24 ώρες την ημέρα, 7 ημέρες την εβδομάδα. Επιπλέον, η πρακτική που ακολουθούμε είναι να χρησιμοποιούμε τα ελληνικά για την επικοινωνία που αφορά απλές, καθημερινές ανάγκες και συνομιλίες, το δε προσωπικό είναι εκπαιδευμένο για να διευκολύνει τα παιδιά να καταλαβαίνουν απλές φράσεις του καθημερινού λεξιλογίου. Ακολουθούμε τη στρατηγική αυτή προκειμένου, σύμφωνα με ισχύουσες παιδαγωγικές θεωρίες και πρακτικές, να διευκολύνουμε τα φιλοξενούμενα παιδιά να εξοικειωθούν με το γλωσσικό περιβάλλον στο οποίο καλούνται να ενταχθούν και να αναπτύξουν τις δεξιότητες που θα τους επιτρέψουν να αντεπεξέλθουν επιτυχώς στην αλληλεπίδραση τους με την ελληνική κοινωνία. Βεβαίως, στις ατομικές και ομαδικές συνεδρίες υπάρχει πάντα διερμηνέας, ακόμη κι όταν χρειάζεται να χρησιμοποιήσουμε εξωτερικές υπηρεσίες. Αρα, η εκτίμηση του νεαρού ότι «η καλή επαφή με τα παιδιά» εξαρτάται από το αν το προσωπικό «μιλά τη γλώσσα τους», μας βρίσκει αντίθετους: η προσπάθειά μας είναι ακριβώς να βοηθήσουμε τα παιδιά να ανοιχτούν και να επικοινωνήσουν στο περιβάλλον στο οποίο βρέθηκαν, να προετοιμαστούν στο προστατευμένο περιβάλλον που συνιστά ο ξενώνας για να ζήσουν ισότιμα στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, αποφεύγοντας –όπως φαίνεται, με κόστος– εύκολους λαϊκισμούς και υποκριτικά χαϊδέματα.
  2. Επαναλαμβάνουμε ότι ο ξενώνας ΜΕΛΛΟΝ είναι ανοιχτή δομή, όπως εξηγήσαμε και στην επιστολή μας (ο.π.) και στο σημείωμά μας με ημερομηνία 17/7/2016. Με την έννοια αυτή, δεν καταλαβαίνουμε τι ακριβώς θα ήθελε ο νεαρός όταν αναφέρεται στις «εκατοντάδες φορές» που έλειπε τη νύχτα ή στους φίλους που «έρχονταν μέσα». Κατηγορούμαστε γιατί; Επειδή ο ξενώνας δεν είναι φυλακή ή κρατητήριο ανηλίκων; Επειδή, ενώ του εξηγήσαμε επανειλημμένα τον κανονισμό, δεν τον διώξαμε, όπως λέει; Και τελικά, αφού «τον πήραμε χαμπάρι» ότι έλειπε, κάναμε τη δουλειά μας ή όχι;
  3. Δεν καταλαβαίνω τι εννοεί ο νεαρός με την αναφορά στις «δύο πόρτες της αυλής» από τις οποίες «η μία δεν ελέγχεται ουσιαστικά ποτέ», εκτός αν εννοεί την έξοδο κινδύνου, η οποία όμως δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς τον έλεγχο του προσωπικού. Περιορίζομαι στην παραπάνω αναφορά στην έννοια της ανοιχτής δομής και τονίζω, για άλλη μια φορά (βλ. και e-mail στις 17-7-2016, απ’ όπου και αντιγράφω) ότι «για το ΜΕΛΛΟΝ, όπως και για τους περισσότερους ξενώνες – ανοιχτές δομές, βασική προϋπόθεση της όλης λειτουργίας είναι η συνεργασία μεταξύ δομής/προσωπικού και φιλοξενούμενων παιδιών στη βάση της τήρησης των (συμφωνημένων με κάθε παιδί χωριστά) κανόνων».
  4. Είναι νομίζω προφανές, οπότε δεν χρειάζεται περαιτέρω σχολιασμό, ότι ο συγκεκριμένος νεαρός λέει καλά λόγια για τα μέλη του προσωπικού με τα οποία τα πηγαίνει καλά και αρνητικά για όσους δεν τα πηγαίνει καλά. Αυτή είναι μάλλον συνηθισμένη συμπεριφορά σε σχολεία, ξενώνες και κατασκηνώσεις. Κατά πόσον είναι και τεκμηριωμένη όμως, είναι μια άλλη ιστορία…
  5. Η χρήση ουσιών στον Ξενώνα απαγορεύεται βάσει του κανονισμού. Η απαγόρευση είναι γνωστή σε παιδιά και μητέρες από την πρώτη μέρα που έρχονται στον ξενώνα και εξηγείται αναλυτικά κατά τη διαδικασία υπογραφής του «συμβολαίου συνεργασίας». Εκτός από «πειθαρχικό παράπτωμα» (με την έννοια του εσωτερικού κανονισμού), είναι και ποινικό αδίκημα και επομένως δεν μπορεί να καταγγελθεί στις αρμόδιες αρχές χωρίς να έχουμε επαρκή στοιχεία, καθώς φήμες ή εντυπώσεις δεν επαρκούν. Τον ίδιο κανόνα σε εσωτερικό πειθαρχικό επίπεδο έχουμε καθιερώσει και όσον αφορά το αλκοόλ. Μέχρι στιγμής λοιπόν δεν έχουμε πιάσει επ’ αυτοφώρω κανένα φιλοξενούμενο να κάνει χρήση ουσιών ή αλκοόλ, ούτε έχει καταγραφεί οποιοδήποτε τέτοιο περιστατικό στα αρχεία του ξενώνα και όπως προαναφέρουμε, οι υποψίες ή οι φήμες δεν αρκούν για να τιμωρηθεί κάποιος. Πάντως, σας παρακαλούμε να ζητήσετε από τον νεαρό, αφού έχετε επαφή μαζί του, τα ονόματα των φίλων του που, όπως λέει, «κάνουν ακόμη χρήση μέσα» προκειμένου να μπορέσουμε, βάσει της καταγγελίας του, να πάρουμε τα απαραίτητα μέτρα και να ειδοποιήσουμε την Εισαγγελία Ανηλίκων.
  6. Επειδή διαβάζοντας το κείμενό σας θεωρούμε ότι δημιουργείται στον/στην αναγνώστη/ρια η εντύπωση ότι ο νεαρός αναγκάστηκε να φύγει από τον ξενώνα, θεωρούμε απαραίτητο να διευκρινίσουμε ότι έχουμε δηλώσει την εξαφάνισή του στην Αστυνομία στις 15/7/2016. Αν λοιπόν ξέρετε που βρίσκετε, καλό θα ήταν να το δηλώσετε στην Αστυνομία γιατί παραμένει ανήλικος και κατά το νόμο θα πρέπει να βρίσκεται υπό την προστασία που ορίζει η Εισαγγελία Ανηλίκων.
  7. Η πολιτική που ακολουθούμε για τους εθελοντές/ριες περιλαμβάνει την ενημέρωσή τους και την υπογραφή σχετικού συμβολαίου συνεργασίας, όπου αναγράφεται το πλαίσιο της συνεργασίας και οι κανόνες της. Επειδή όμως αυτό δεν επαρκεί και το ξέρουμε, προσπαθούμε να εκπαιδεύουμε τους εθελοντές μας ώστε να κατανοούν την ανάγκη να τηρούνται τα όρια μεταξύ εθελοντών και επαγγελματιών, να λειτουργούν οι εθελοντές ισότιμα για όλα τα παιδιά και όχι μόνον για τους συμπατριώτες τους, να ενισχύουν και όχι να υπονομεύουν τον κανονισμό του ξενώνα, αλλά επίσης να αναγνωρίζουν ότι την ευθύνη για την παιδαγωγική λειτουργία του ξενώνα και την ψυχολογική υποστήριξη των φιλοξενούμενων παιδιών έχει το προσωπικό και όχι οι ίδιοι. Δυστυχώς, αυτό δεν είναι πάντα δυνατό, ούτε μπορούν όλα τα άτομα που προσφέρονται ως εθελοντές να ακολουθήσουν αυτό το αυστηρό πλαίσιο αρχών, που όμως είναι απαραίτητο για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων. Για παράδειγμα, αποθαρρύνουμε τους εθελοντές/ριες που θέλουν να «προσφέρουν κατανόηση» στους ομοεθνείς τους, για πολλούς λόγους τους οποίους ευχαρίστως να συζητήσουμε αναλυτικά όποτε θέλετε. Περιοριζόμαστε εδώ να αναφέρουμε ότι η δεοντολογία, οι κανόνες και οι προδιαγραφές λειτουργίας του ξενώνα δεν επιτρέπουν ένας άνθρωπος χωρίς επαγγελματικό εξοπλισμό να δημιουργήσει συμβουλευτική σχέση με ασυνόδευτο ανήλικο άτομο γιατί ενώ ο επαγγελματίας έχει εποπτεία και εντάσσεται σε ιεραρχία, δεσμεύεται από τη δεοντολογία και ακολουθεί συγκεκριμένη πρακτική και στόχους, τίποτε από αυτά δεν ισχύει για τον μη ειδικευμένο εθελοντή. Επίσης, όσο περνάει από το χέρι μας, αποθαρρύνουμε τους/τις εθελοντές/ριες να δημιουργούν φιλικές σχέσεις με τα παιδιά και μάλιστα με κάποια και όχι με όλα. Και πάλι, οι λόγοι είναι πολλοί και αρκετοί από αυτούς ευνόητοι, όπως η ανάγκη να υπάρχει ίση μεταχείριση, να μην δημιουργείται η εντύπωση ότι κάποια παιδιά είναι προνομιούχα έναντι άλλων, αλλά επίσης και το κυριότερο, η προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων κατά τη νομική έννοια του όρου.
  8. Το αν και πώς το προσωπικό «βοηθάει τα παιδιά» προσδιορίζεται (και ελέγχεται) από τα παραπάνω, δηλαδή τη δεοντολογία και τον εσωτερικό κανονισμό, στο πλαίσιο του οποίου χαράσσεται συγκεκριμένη στρατηγική για κάθε παιδί βάσει του «ατομικού σχεδίου δράσης». Στο πλαίσιο αυτό και με πρωτεύουσα σημασία την προστασία των προσωπικών δεδομένων κάθε παιδιού, δεν οφείλει και δεν πρέπει ένα μέλος του προσωπικού να εξηγήσει σ’έναν εθελοντή πώς ακριβώς και για ποιους λόγους χειρίζεται ένα συγκεκριμένο περιστατικό ή μια περίπτωση, όσο «δύσκολο» κι αν φαίνεται το παιδί στα μάτια του εθελοντή. Από την άλλη, όταν ο/η εθελοντής/ρια παρεμβαίνει στο έργο του ξενώνα, πιστεύοντας καλοπροαίρετα ότι έχει τις λύσεις, φέρνει το προσωπικό σε δύσκολη θέση γιατί, αναγνωρίζοντας και εκτιμώντας την καλή πρόθεση και την προσφορά του, δεν μπορεί να τον/την προσβάλει.
  9. Περί φύλαξης του ξενώνα, αλλά και για την παρουσία «μικρών παιδιών» στο ΜΕΛΛΟΝ, παραπέμπουμε στην προηγούμενη αλληλογραφία μας και στις παραπάνω αναφορές τόσο για την έννοια της ανοιχτής δομής όσο και για τις ηλικίες των παιδιών που φιλοξενούνται στο ΜΕΛΛΟΝ. Επιτρέψτε μας όμως να αναρωτηθούμε, γιατί αλήθεια θα έπρεπε να υπάρχει «κλειστό κύκλωμα» για να παρακολουθεί τους ορόφους, όπως φέρεται να λέει ο συνομιλητής σας; Μήπως θα έπρεπε να υπάρχει και μέσα στα δωμάτια; Και γιατί, αφού ο συγκεκριμένος εθελοντής είχε αυτές τις απόψεις, δεν τις είπε ποτέ επίσημα, ώστε να μπορέσουμε κι εμείς να του απαντήσουμε;
  10. Για την υπόθεση της νεαρής που φέρεται ως «θύμα βιασμού»:
  • Όπως προκύπτει από τα αρχεία του Ξενώνα, η ιστορία που διηγείται ο εθελοντής και ο νεαρός «Κ» (σημείωμα στο τελευταίο μέρος του κειμένου σας) είναι αρκετά διαφορετική από την ιστορία που διηγήθηκε στο προσωπικό του ξενώνα και στην Επιστημονική Ομάδα η ίδια η νεαρή, όπως και το αίτημα που αρχικά είχε από μας. Διαφορετική είναι επίσης και η εκδοχή που παρουσιάζει στο κείμενό σας ο εθελοντής απ’ όσα είπε σε μένα την ίδια την ημέρα στην οποία αναφέρεται. Για λόγους που εξήγησα και παραπάνω και αφορούν το επαγγελματικό απόρρητο, αλλά και την ασφάλεια και προστασία της νεαρής, δεν μου επιτρέπεται να πω περισσότερα, γι’ αυτό και απαλείφω και κάθε στοιχείο που θα μπορούσε να ταυτίσει την περίπτωση. Περιορίζομαι λοιπόν να δηλώσω τα εξής: η νεαρή διηγήθηκε σε μέλος του προσωπικού περιστατικό που της συνέβη, κατά τον ισχυρισμό της τα ξημερώματα Σαββάτου προς Κυριακή, την Κυριακή το μεσημέρι, πριν από την ώρα του μεσημεριανού γεύματος. Μέχρι το βράδυ της ίδιας μέρας είχαν πραγματοποιηθεί συνεδρίες με την κοπέλα, είχε συνεδριάσει και ασχοληθεί με το θέμα η Επιστημονική Ομάδα, η Νομική και η Ψυχο-Κοινωνική Υπηρεσία του ξενώνα, είχαν ληφθεί μέτρα για τον εντοπισμό άλλου παιδιού που κατοικούσε στον ξενώνα, ακολουθήθηκε δε πλήρως ο εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας και τα σχετικά πρωτόκολλα. Την άλλη μέρα το πρωί, δηλαδή τη Δευτέρα, πήγαμε μαζί με τη νεαρή, τη σύμβουλό της και τον διερμηνέα, στην Εισαγγελία Ανηλίκων, όπου και λάβαμε οδηγίες τις οποίες και ακολουθήσαμε πλήρως. Όσον αφορά τον νεαρό φιλοξενούμενο, καταγγείλαμε στην αστυνομία την εξαφάνισή του εντός 12 ωρών από την διαπίστωση της απουσίας του από τον ξενώνα, ακολουθήσαμε δε πλήρως τους κανονισμούς σε ό,τι τον αφορούσε.
  • Καταδικάζουμε με κάθε τρόπο την χρήση και ανακύκλωση φημών που θέτουν σε κίνδυνο την υπόληψη και την προσωπικότητα κάθε γυναίκας αλλά ακόμη περισσότερο στην προκειμένη περίπτωση, όταν από την ανακύκλωση αυτή στιγματίζεται μια νεαρή κοπέλα προσφυγικής ταυτότητας, ακόμη κι αν πρόκειται για πληροφορίες που διακινεί η ίδια, όπως ισχυρίζεται ο νεαρός «Κ» στο σημείωμά του που μας στείλατε. Δεν καταλαβαίνω λοιπόν πώς μια εθελόντρια έμαθε πως «μία πρόσφυγας έπεσε θύμα βιασμού», αν όχι από φήμες, και στη συνέχεια, όπως δηλώνει ο εθελοντής στο κείμενό σας, φαίνεται ότι διακίνησε αυτή την πληροφορία σε άλλους και όχι στο προσωπικό του ξενώνα. Δεν καταλαβαίνω πώς ένας ενήλικος άνθρωπος και μάλιστα εθελοντής (που σημαίνει ότι έχει αναλάβει αυτοβούλως ιδιαίτερη ευθύνη), ακούει από παιδιά ότι μια ανήλικη κοπέλα που και οι δύο πλευρές γνωρίζουν με το ονοματεπώνυμό της, ότι «κάποιος τη βίασε» και συζητάει μαζί τους αν πήγε ή όχι στο νοσοκομείο ή στην αστυνομία. Δεν καταλαβαίνω επίσης γιατί επιμένει, όπως φαίνεται στο κείμενό σας, να μην καταλαβαίνει ότι δεν μπορούσα και δεν επιτρεπόταν ούτε να τον αφήσω μόνον με τη νεαρή, ούτε να του απαντήσω, είτε επιβεβαιώνοντας είτε όχι, αν πράγματι «κάποιος, όπως λένε τα παιδιά, βίασε τη…». Υποτίθεται ότι στις περιπτώσεις αυτές, πρώτο μας μέλημα, όχι μόνο των επαγγελματιών αλλά κάθε πολίτη, είναι η ασφάλεια της κοπέλας και εν συνεχεία η προστασία της από τον στιγματισμό και τις επιπτώσεις του. Εδώ όμως δημιουργείται η εντύπωση ότι καλοπροαίρετοι κατά τα άλλα άνθρωποι οδηγούν σε αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιθυμούν, δηλαδή να προστατεύσουν.
  • Σύμφωνα με το συμβόλαιο του εθελοντή, ο συγκεκριμένος κύριος πήγαινε κάθε Κυριακή στον Ξενώνα για να ενισχύσει το πρόγραμμα δημιουργικής απασχόλησης των παιδιών. Δεν καταλαβαίνω τον ισχυρισμό ότι επειδή έμαθε το περιστατικό από «μια εθελόντρια» πήγε στον ξενώνα «για να μάθει τι συνέβη» και μάλιστα έμαθε και το όνομα της κοπέλας! Κι όλα αυτά, εν αγνοία του προσωπικού και χωρίς να απευθυνθεί σε κανέναν για ένα τόσο σοβαρό θέμα, ενώ απευθυνόταν στο προσωπικό για άλλα, δίνοντας κατευθύνσεις και έχοντας άποψη… Θεωρώ αναγκαίο να προσθέσω πάντως ότι η εκδοχή για τα γεγονότα που διαβάζω στο κείμενο που μας στείλατε είναι διαφορετική απ’ όσα είπε ο ίδιος σε μένα εκείνη την ημέρα.
  • Δεν καταλαβαίνω γιατί ένας εθελοντής θα πρέπει να ξέρει όλα τα μέλη του προσωπικού του Ξενώνα και δεν καταλαβαίνω τον υπαινιγμό ότι είδε στον ξενώνα κάποιον, του είπαμε ότι είναι μέλος του προσωπικού, αλλά ο ίδιος «δεν τον είχε ξαναδεί εκεί».
  • Είναι αντίθετο στην δεοντολογία και στις πρακτικές που ακολουθούν οι κοινωνικές υπηρεσίες σε περιπτώσεις τέτοιων καταγγελιών, έστω και παραπόνων, να αναμιγνύεται στη διαχείριση της περίπτωσης και μάλιστα στην ώρα της κρίσης ένα εξωτερικό προς τη δομή άτομο και μάλιστα άντρας. Η επιμονή του κυρίου να δει τη νεαρή και να είναι παρών στη συζήτησή μας μαζί της με έφερε πραγματικά σε δύσκολη θέση. Αρχικά του είχα ζητήσει να περιμένει για την περίπτωση που δεν θα βρίσκαμε Κυριακή απόγευμα διερμηνέα. Όμως, για να συμμετάσχει στις συνεδρίες που ακολούθησαν, θα έπρεπε, επειδή ακριβώς ήταν εθελοντής, να υπογράψει ένα έγγραφο που θα τον δεσμεύει για την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών που θα άκουγε, πράγμα που εκείνος αρνήθηκε κατηγορηματικά, για λόγους που δεν κατάλαβα. Ευτυχώς, ο διερμηνέας της Δομής μπόρεσε να έρθει διακόπτοντας το ρεπό του και επομένως δεν χρειάστηκε η βοήθεια του εθελοντή.
  1. Η πραγματική ιστορία του νεαρού «Κ» είναι λίγο διαφορετική από την εκδοχή που διηγείται ο ίδιος, όπως τεκμηριώνεται από τα αρχεία της Κοινωνικής Υπηρεσίας του ξενώνα, όπως και όλες οι άλλες πληροφορίες που μεταφέρουμε εδώ. Συγκεκριμένα, ο νεαρός ήταν περίπτωση οικογενειακής επανένωσης, η οποία διεκπεραιώθηκε πλήρως και επιτυχώς από τις υπηρεσίες του ξενώνα. Αυτός είναι και ο λόγος που έφυγε, δηλαδή η έκδοση του εισιτηρίου του. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορώ να φανταστώ την Υπηρεσία Ασύλου να λέει σε ανήλικο ότι «αν έχει όλα του τα χαρτιά επιτρέπεται να φύγει από τον ξενώνα» γιατί αυτό είναι αντίθετο στη νομοθεσία για τα ασυνόδευτα ανήλικα άτομα. Όσον αφορά τη φοίτησή του στο ελληνικό σχολείο, συζητήσαμε μαζί του την πιθανότητα όταν ήρθε στον ξενώνα και καταλήξαμε στη συμφωνία να παρακολουθήσει με συνέπεια και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα τα ενισχυτικά μαθήματα ελληνικών και αγγλικών του ξενώνα ώστε να προετοιμαστεί για τη φοίτησή του στο σχολείο. Όμως, δεν ήταν συνεπής στην παρακολούθηση και όταν το συζητήσαμε μαζί του, μας δήλωσε ότι προτιμάει να κοιμάται το πρωί αντί να πηγαίνει στο μάθημα. Επιμείναμε, αν και τελικά προτίμησε να μην κάνει τίποτε απολύτως, μιας και στο μεταξύ προχώρησε το θέμα της οικογενειακής επανένωσης και επομένως ο ίδιος θεώρησε ότι δεν χρειαζόταν οποιαδήποτε προσπάθεια αφού θα έφευγε.
  2. Οι αναφορές του νεαρού στην υπόθεση της ανήλικης βασίζονται σε μεταξύ τους συνομιλίες, οι οποίες, αν καταλαβαίνω καλά τη χρονική διάρκεια, γίνονται αφού η νεαρή βρίσκεται σε άλλο ξενώνα και σίγουρα πολλές μέρες ή και μήνες αφού η υπόθεση έχει παραπεμφθεί στην Εισαγγελία Ανηλίκων. Μένοντας σε αυτά τα στοιχεία, που ο ίδιος μας στείλατε, ποιο είναι το νόημα να αναζητά η νεαρή τους «δύο άντρες» για να «διεκδικήσει τα δικαιώματά της», αφού ήδη είχε καταθέσει και η Εισαγγελία είχε αναλάβει την υπόθεση; Όσο για τις «δύο εβδομάδες» που μεσολάβησαν μέχρι να «βρούμε δικηγόρο», αν πράγματι αναφέρεται σε μας, δηλώνω και πάλι ότι πήγαμε στην Εισαγγελία σε λιγότερο από 24 ώρες από την στιγμή που μάθαμε το περιστατικό και ενώ ήταν Κυριακή. Όσον αφορά το αν του απαντήσαμε ή όχι για τον φερόμενο ως βιασμό, όπως είπαμε και παραπάνω, δεν είναι δυνατόν ούτε να επιβεβαιώσουμε ούτε να αρνηθούμε σε τρίτο άτομο και μάλιστα ανήλικο ένα τέτοιο θέμα.
Advertisements

One thought on “11/08/2016: Σοβαρότατες καταγγελίες κακομεταχείρισης ανήλικων προσφύγων σε ξενώνα

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s