21/03/2017: Πυρκαγιά στο Διδυμότειχο: “Α. Λιάκος: Ο παχύς αγράμματος εθνικισμός καταστρέφει μνημεία σαν το τζαμί του Βαγιαζήτ”

 

Νέα εξέλιξη στην υπόθεση της φωτιάς στο τέμενος Βαγιαζήτ

Δεν κατασβέστηκε πλήρως η φωτιά της Τρίτης με αποτέλεσμα να υπάρξει κάποιου είδους αναζωπύρωση; Το ενδεδόμενο που ερευνάται για το Τέμενος Βαγιαζήτ.

temenos-bagiazit-nea-ekseliksianazwpurwthike-fwtia-tis-tritis

Νέα εξέλιξη γύρω από την πυρκαγιά που κατέστρεψε σε μεγάλο βαθμό το Τέμενος Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο. Σύμφωνα με πληροφορίες του TheTOC, η έρευνα αναζητά αν υπάρχουν ευθύνες στους πυροσβέστες που έσπευσαν να κατασβήσουν φωτιά από εργασίες οξυγονοκόλλησης την Τρίτη στο ιστορικό Τέμενος. Συγκεκριμένα, διερευνάται το ενδεχόμενο να μην κατασβέστηκε πλήρως η εστία της Τρίτης με αποτέλεσμα να υπάρξει κάποιου είδους αναζωπύρωση η οποία εξελίχθηκε στην καταστροφική πυρκαγιά που κατέκαψε το τζαμί.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι πυροσβέστες προσπαθούν να ψύξουν το εσωτερικό του Τεμένους για να σωθεί ότι περισσότερο γίνεται, ενώ στο Διδυμότειχο έχουν μετέβη αναστηλωτές, αρχαιολόγοι και κλιμάκιο του υπουργείου Πολιτισμού προκειμένου να εκτιμήσουν  την κατάσταση και βρίσκονται, σύμφωνα με πληροφορίες του TheTOC, συνεχώς σε συσκέψεις. Το μνημείο, στο οποίο εκτελούνταν εργασίες συντήρησης- αποκατάστασης (που είχαν καθιυστερήσει) φέρεται να έμεινε αφύλακτο κατά τη διάρκεια της νύχτας, όπως και κάθε νύχτα…

Σημειωτέον, πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα ισλαμικά μνημεία  του κόσμου.


 

Διδυμότειχο: Κλιμάκιο της ΕΥΠ κάνει έρευνα για τη φωτιά στο τέμενος

Διδυμότειχο: Κλιμάκιο της ΕΥΠ κάνει έρευνα για τη φωτιά στο τέμενος - Κεντρική Εικόνα

22 Μαρτίου 2017

Η φωτιά που εκδηλώθηκε στις 3 τα ξημερώματα στο τέμενος Βαγιαζήτ, στο Διδυμότειχο, άφησε πίσω της τεράστιες ζημιές…

Οι πληροφορίες μέχρι τώρα λένε ότι προκλήθκε μετά από οξυγονοκόλληση, στο πλαίσιο των εργασιών αναστύλωσης που γίνονταν στο τέμενος. Σύμφωνα με τον ΑΝΤ1 κλιμάκιο της ΕΥΠ βρίσκεται ήδη στο τέμενος Βαγιαζήτ για να κάνει έρευνες για τα αίτια που προκάλεσαν την καταστροφική πυρκαγιά.Παράλληλα επιτόπια έρευνα κάνει και επιτελείο του υπουργείου Πολιτισμού, ύστερα από εντολή της υπουργού, Λυδίας Κονιόρδου, που βρίσκεται στην Ιερουσαλήμ.Σημειώνεται πως η φυσική φθορά του τεμένους, η ανέγερση του οποίου άρχισε το 1389 επί σουλτάνου Βαγιαζήτ Α΄, με την πάροδο των ετών ήταν σημαντική με την ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής ξύλινη στέγη του να τελεί υπό κατάρρευση, αφήνοντας το εσωτερικό του εκτεθειμένο στα καιρικά φαινόμενα.Ήδη, από τα τέλη της δεκαετίας του ΄90 το υπουργείο Πολιτισμού προχώρησε σε πρώτες ενέργειες προστασίας του μνημείου, ενώ το 2010 αποφασίστηκε η αναστήλωσή του, οι εργασίες της οποίας επρόκειτο να ολοκληρωθούν εντός του τρέχοντος έτους. Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, η πυρκαγιά φαίνεται να προκλήθηκε από σπίθα οξυγονοκόλλησης κατά τη διάρκεια των εργασιών αναστήλωσης του τεμένους που πραγματοποιούνται με χρηματοδότηση του υπουργείου Πολιτισμού και επρόκειτο να ολοκληρωθούν εντός του έτους.Το Τέμενος Βαγιαζήτ που έχει κτιστεί κατά τον 14ο αιώνα έχει τεράστια πολιτισμική αξία. Το Μεγάλο Τέμενος του Διδυμοτείχου (Τέμενος Βαγιαζήτ) σύμφωνα με την παράδοση άρχισε να κτίζεται στο κέντρο του Διδυμότειχου στα τέλη του 14ου αιώνα (1389-1402), αλλά δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί λόγω της επέλασης των Μογγόλων στην Μικρά Ασία, από το σουλτάνο Βαγιαζήτ Α’ τον Γιλντιρίμ (Κεραυνό), για το λόγο αυτό ονομάζεται τόσο από τους ντόπιους όσο και τους Οθωμανούς περιηγητές «Βαγιαζήτ Τζαμισί».Ολοκληρώθηκε με εντολή του σουλτάνου Μωάμεθ Α’ (1420-1421) από τον αρχιτέκτονα Ιβάζ πασά, από τους πιο φημισμένους αρχιτέκτονες της εποχής του. Είναι το μεγαλύτερο τέμενος των Βαλκανίων και το πρώτο που κατασκευάστηκε από τους Οθωμανούς σε Ευρωπαϊκό έδαφος και θεωρείται το σημαντικότερο οθωμανικό μνημείο της περιοχής και ένα από τα αρχαιότερα, μεγαλύτερα και πλέον αξιόλογα μωαμεθανικά κτίσματα στην Ευρώπη.



ΝΕΑ 23/03/2017 

Τέμενος Βαγιαζήτ

Το «μαύρο κουτί» της καταστροφής

Η αδιαφορία της πολιτείας άφησε ένα από τα σπουδαιότερα ισλαμικά μνημεία στην Ευρώπη να παραδοθεί στις φλόγες

Της Μαίρης Αδαμοπούλου

Παρελθόν αποτελεί η εντυπωσιακή στέγη του (λεγόμενου) Τεμένους Βαγιαζήτ, ενός από τα σημαντικότερα και μεγαλύτερα μουσουλμανικά τεμένη της Ευρώπης.

Τολμηρή ως προς τον σχεδιασμό της (ήταν μεγάλων διαστάσεων δρύινη και πυραμιδοειδής κι όχι θολωτή όπως ήταν ο κανόνας) και ως προς την τεχνική της κατασκευής της (αποτελείται από μικρές σανίδες, κατάλληλα προσαρμοσμένες μεταξύ τους οι οποίες στο σύνολό τους αναρτώνται από το κεντρικό τμήμα του ξύλινου σκελετού της οροφής) – η στέγη που ήδη είχε καταρρεύσει εν μέρει – και για τον λόγο αυτό είχαν ξεκινήσει εργασίες αναστήλωσης, πλέον θα πρέπει να ανακατασκευαστεί εξ ολοκλήρου από νέο υλικό.

«Ευτυχώς έχει γίνει πλήρης αποτύπωση της στέγης και θα μπορέσουμε να την αποκαταστήσουμε», εξήγησε στα «ΝΕΑ» η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Μαρία Βλαζάκη, η οποία ηγήθηκε επιστημονικής ομάδας που έσπευσε για αυτοψία χθες.

Παραδέχθηκε ότι πολλά σημεία του κτιρίου, η επιφάνεια του οποίου ξεπερνά τα 900 τ.μ., έχουν καλυφθεί από αιθάλη, όπως και ο μιναρές, αλλά εκτιμά ότι πρόκειται για επιφανειακές και αντιμετωπίσιμες φθορές.

Οι πληγές. Η φωτιά είναι ένας ακόμη εχθρός στο τέμενος το οποίο εγκαινιάστηκε το 1420 από τον σουλτάνο Μωάμεθ Α’, γιο του Βαγιαζήτ του Γιλντιρίμ. Εκτός από τον χρόνο και την εγκατάλειψη, το μνημείο έχει στο παρελθόν πληγεί και από την υγρασία, η οποία έγινε αιτία να χαθεί η ζωγραφική παράσταση μιας γυναίκας που προσεύχεται.

Χωρίς νυχτοφύλακα καθώς «δεν υπήρχε τίποτα που θα μπορούσε να κλαπεί», με μία φύλακα μόνο για τις πρωινές ώρες, το μη επισκέψιμο Τέμενος Βαγιαζήτ τον τελευταίο καιρό είχε αποκτήσει ένα προσωρινό στέγαστρο ώστε να προστατεύεται από τα νερά της βροχής αλλά και για να διευκολύνει την πρόσβαση των ειδικών που ήθελαν να μελετήσουν την κατάσταση των ξύλων ενόψει των εργασιών αναστήλωσης που είχαν προγραμματιστεί με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ ύψους 5 εκατ. ευρώ.

Αμέλεια ή δολιοφθορά;

Της Λίας Νεσφυγέ

Απαντήσεις στα ερωτήματα που εγείρονται για την αιτία που προκάλεσε την καταστροφική πυρκαγιά στο ιστορικό τέμενος Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο προσπαθούν να δώσουν οι αρμόδιοι της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Κλιμάκια εμπειρογνωμόνων και ειδικοί του ανακριτικού τμήματος της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας αναμένεται να μεταβούν στο Διδυμότειχο προκειμένου να αποκτήσουν πλήρη εικόνα και να μη μείνει η παραμικρή σκιά για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ξέσπασε η μεγάλη φωτιά. Η έρευνα των αρμοδίων της Πυροσβεστικής για το ιστορικό τέμενος αποτελεί προτεραιότητα ώστε να διελευκανθούν πλήρως και όσο το δυνατόν συντομότερα τα αίτια της φωτιάς και να αποδοθούν τυχόν ευθύνες. Ηταν τέτοια η ένταση και η έκταση της καταστροφικής φωτιάς, ώστε μέχρι χθες το απόγευμα δεν είχε ολοκληρωθεί το έργο της αποκάθαρσης για να μπορέσουν να εισέλθουν οι αρμόδιοι του ανακριτικού για τις έρευνες. Ισχυρές δυνάμεις της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας θα παραμείνουν στον χώρο μέχρι τα ξημερώματα για την περιφρούρησή του και για να προλάβουν τυχόν αναζωπυρώσεις. Οι έρευνες των αρμοδίων έχουν ξεκινήσει από μηδενική βάση με όλα τα ενδεχόμενα, όπως η αμέλεια, ακόμα και η δολιοφθορά, να παραμένουν ανοιχτά.

Η φωτιά ξέσπασε στις 3 τα ξημερώματα στο εσωτερικό του τεμένους και έλαβε ταχύτατα διαστάσεις λόγω της μεγάλης ποσότητας ξυλείας που υπήρχε στον χώρο. Φλόγες που έφθαναν σε μεγάλο ύψος ξεπηδούσαν από το τέμενος, ενώ υπήρχε κίνδυνος επέκτασης σε γύρω κτίρια και σπίτια τα οποία εκκενώθηκαν προληπτικά. Παρά το γεγονός ότι το φλεγόμενο κτίριο «πολιορκήθηκε» από τις πυροσβεστικές δυνάμεις, η φωτιά περιορίστηκε στις οκτώ το πρωί.

Οι ζημιές. Από την πρώτη αποτίμηση των ζημιών, έχει καταστραφεί η ξύλινη στέγη και έχει αλλοιωθεί η κατασκευή που είχε γίνει για την προστασία του κτιρίου κατά την αναστήλωση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν οι Αρχές της Πυροσβεστικής στις εργασίες οι οποίες γίνονταν στο κτίριο. Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, άλλωστε, είχε προκληθεί από εργασίες οξυγονοκόλλησης μια μικρή φωτιά, η οποία κατασβέσθηκε από εργαζομένους πριν ακόμα φθάσουν οι πυροσβέστες.

Μια πρώτη σκέψη που ερευνάται είναι η φωτιά να μην έσβησε πλήρως και να έμεινε μια πολύ μικρή εστία που εξελίχθηκε στη μεγάλη πυρκαγιά. Ειδικοί πάντως δεν θεωρούν πιθανή αυτή την εκδοχή της αναζωπύρωσης, καθώς το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε είναι πολύ μεγάλο. Θεωρούν πιθανότερο να συνέβη κάτι άλλο. Από την πρώτη εικόνα, πάντως, δεν φαίνονται ενδείξεις δολιοφθοράς καθώς δεν υπήρχαν εμφανή ίχνη παραβίασης. Για την αποκατάσταση της καταστροφής έχει προκληθεί μεγάλη κινητοποίηση, ενώ ο υπουργός Παιδείας σε ανακοίνωσή του επισήμανε ότι ήδη έχει επικοινωνήσει με τους πρυτάνεις του Πολυτεχνείου, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και τον κοσμήτορα της Πολυτεχνικής του Δημοκρίτειου για να συνδράμουν στο έργο του υπουργείου Πολιτισμού.

Η απώλεια και το μοιραίο λάθος της αποκατάστασης

Του Ειδικού Συνεργάτη

Επί της παλαιάς οδού Τραϊανούπολης – Αδριανούπολης, το Μπουγιούκ Τζαμί, το Μεγάλο Τέμενος, ξεκίνησε να κατασκευάζεται στα τέλη του 14ου αιώνα από τον Βαγιαζήτ Α’ Γιλντιρίμ, δηλαδή τον Κεραυνό, για να ολοκληρωθεί το 1420 από τον Μωάμεθ Α’. Εμβαδού περίπου 1.000 τ.μ., είναι το μεγαλύτερο μουσουλμανικό τέμενος των Βαλκανίων, το σπουδαιότερο ισλαμικό μνημείο της Ευρώπης λόγω της μοναδικότητας της ξυλοκατασκευής της στέγης και του ξύλινου δρύινου θόλου, που μαζί με τον ζωγραφικό διακόσμο – την ουράνια πόλη πάνω από το μιχράμπ και τα θρησκευτικά κείμενα σε καλλιγραφική γραφή στους πεσσούς και τους τοίχους – κοσμούν εσωτερικά το μνημείο. Σήμερα, στην κεντρική πλατεία του Διδυμότειχου, αποτελεί τοπόσημο για την πόλη και ολόκληρη τη Θράκη.

Το τέμενος, κηρυγμένο μνημείο το 1946, προστατεύεται αυτοδικαίως από τον αρχαιολογικό νόμο 3028/2002. Οι εργασίες αποκατάστασής του – έργο σύνθετο, που ανέλαβαν οι υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού – εντατικοποιήθηκαν την περίοδο 2013-2014, καθώς το έργο είχε ενταχθεί στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης 2007-2013. Στο πλαίσιο του έργου κατασκευάστηκε το εξωτερικό μεταλλικό στέγαστρο προστασίας του μνημείου, ενώ πραγματοποιήθηκαν και άλλες εργασίες, όπως η ανασκαφική διερεύνηση του περιβάλλοντος χώρου, ο καθαρισμός των σανιδωμάτων, η συντήρηση του τοιχογραφικού διακόσμου.

Οι εργασίες αποκατάστασης της στέγης και του μιναρέ είχαν προγραμματιστεί να υλοποιηθούν από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού με το σύστημα μελέτης – κατασκευής. Η θετική γνωμοδότηση του αρμόδιου Τεχνικού Συμβουλίου του υπουργείου Υποδομών, που εξασφαλίστηκε τον Δεκέμβριο 2014, δεν πήρε ποτέ τη μορφή υπουργικής απόφασης μετά την κυβερνητική αλλαγή τον Ιανουάριο 2015.

Ενώ η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης εξασφαλίζει τον Δεκέμβριο 2015 τη συνέχεια της χρηματοδότησης των εργασιών από το ΕΣΠΑ 2014-2020, το υπουργείο Πολιτισμού καθυστερεί δραματικά, με αέναες συζητήσεις, για την αλλαγή του τρόπου εκτέλεσης του έργου. Αποτέλεσμα, το υπουργείο να υποβάλει πρόταση συνέχισης των εργασιών τον Φεβρουάριο 2017, δηλαδή με καθυστέρηση 15 μηνών.

Ανακατασκευή, η λύση. Η χθεσινή πυρκαγιά προκάλεσε ανήκεστη βλάβη στο μνημείο. Οι αρμόδιοι δηλώνουν έτοιμοι να προχωρήσουν στην αποκατάσταση του τεμένους. Να αποκαταστήσουν τι; Τις ξυλοκατασκευές που καταστράφηκαν ολοσχερώς; Μόνο η ανακατασκευή του απολεσθέντος μέρους του μνημείου είναι δυνατή υπό την προϋπόθεση ότι η πυρκαγιά δεν προκάλεσε σοβαρά στατικά προβλήματα στο οικοδόμημα. Η απώλεια για τον πολιτιστικό απόθεμα της Ευρώπης είναι τεράστια. Το ποιους βαραίνει η ευθύνη αυτής της απώλειας χρήζει άμεσης και δίκαιης διερεύνησης.


Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s