29/01/2018 και όχι μόνο: Καταγγελίες βίαιων, παράνομων και συστηματικών επαναπροωθήσεων αιτούντων άσυλο, στον Έβρο

Ένα μεγάλο μυστικό του ελληνικού κράτους, κρύβουν οι όχθες του ποταμού Έβρου. Ντόπιοι, μετανάστες, αλλά και δικηγόροι που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, καταγγέλλουν ότι τα τελευταία χρόνια  λειτουργεί ένας παρακρατικός μηχανισμός, που απαγάγει, ξυλοκοπεί και επαναπροωθεί ανθρώπους, που έχουν περάσει τα ελληνικά σύνορα, στη γειτονική Τουρκία.

Πρόκειται για παράνομη δραστηριότητα αστυνομικών και πιθανά στρατιωτικών που δρουν υπό την ανοχή –αν όχι υπό τις εντολές- του κράτους, δίχως να ανησυχούν για τις καταγγελίες που έχουν κατά καιρούς δει το φως της δημοσιότητας, αλλά και για τις μαρτυρίες κατοίκων της περιοχής και δικηγόρων που διηγούνται  πάνω-κάτω την ίδια ιστορία. Το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη έχει καταδικάσει στο παρελθόν τέτοιες πρακτικές και οι αρχές έχουν διαψεύσει διάφορες καταγγελίες οργανώσεων. Όμως μετά τα αποκαλυπτικά στοιχεία που φέρνει στο φως το Tvxs.gr θα πρέπει να υπάρξει πλέον μια επίσημη τοποθέτηση – απάντηση, χωρίς υπεκφυγές και ατέρμονες εσωτερικές έρευνες.

Ομάδες μεταναστών περνούν το ποτάμι συνήθως τις βραδινές ώρες και έρχονται σε επαφή αυτοβούλως με τις ελληνικές αρχές προκειμένου να καταγραφούν και να καταθέσουν αιτήσεις για άσυλο. Σε πολλές περιπτώσεις αστυνομικοί και κουκουλοφόροι άνδρες με στολές παραλλαγής, ξυλοκοπούν τους μετανάστες, κλέβουν τα προσωπικά τους αντικείμενα και τους πετούν πίσω στα φουσκωμένα νερά του ποταμού, προκειμένου να βγουν στην απέναντι τουρκική όχθη.

Άλλες πάλι φορές, οι μετανάστες συλλαμβάνονται και μεταφέρονται σε αστυνομικά τμήματα. Από εκεί «φορτώνονται» σε βανάκια και φορτηγά και ενώ έχουν λάβει διαβεβαιώσεις πως μεταφέρονται σε κάποιο χώρο φιλοξενίας, βρίσκονται στα σύνορα όπου σε ομάδες, υπό την απειλή όπλων, περνούν στην απέναντι μεριά. Συχνά μάλιστα λένε πως πριν την παράνομη επαναπροώθησή τους στην Τουρκία, μεταφέρονται και παραμένουν για ώρες, μέχρι να πέσει το σκοτάδι, σε «στρατιωτικές» περιοχές, μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα των κατοίκων και δίχως τη δυνατότητα παρέμβασης δικηγόρου.

Ισχυρές ενδείξεις επαναπροωθήσεων σε 4 περιπτώσεις

Τους τελευταίους μήνες  δικηγόροι που δραστηριοποιούνται στην περιοχή αναφέρουν  πως οι επαναπροωθήσεις προσφύγων αποτελούν καθημερινό φαινόμενο. Οι δικηγόροι Αντώνης και Θοδωρής Καραγιάννης ασχολούνται με υποθέσεις  προσφύγων τα τελευταία 4 χρόνια. Όπως δηλώνουν στο Τvxs.gr, από το καλοκαίρι του 2017,  για τουλάχιστον τέσσερις περιπτώσεις, που έχουν κληθεί από πρόσφυγες στην περιοχή προκειμένου να αναλάβουν την διεκπεραίωση των αιτημάτων ασύλων τους, διαθέτουν στοιχεία για παράνομες επαναπροωθήσεις. Έχοντας την ακριβή τοποθεσία των προσφύγων, ειδοποιούν –ως οφείλουν- τις αστυνομικές αρχές προκειμένου να τους εντοπίσουν. Στη συνέχεια και αφού η αστυνομία φτάσει στο σημείο και συλλάβει τους πρόσφυγες διακόπτεται κάθε επικοινωνία με τους δικηγόρους και οι άνθρωποι αυτοί εξαφανίζονται.

«Μας έκλεψαν τα πάντα»

Στις 21 Οκτωβρίου το πρωί, οι δύο δικηγόροι δέχονται στα κινητά τους τηλέφωνα μηνύματα από πρόσφυγες, που τους ενημερώνουν πως έχουν περάσει τα σύνορα και βρίσκονται σε ελληνικό έδαφος. Τα γραπτά μηνύματα περιλαμβάνουν την ακριβή τοποθεσία των προσφύγων μέσω εφαρμογής GPS, φωτογραφίες μπροστά σε ελληνικές πινακίδες και φωτογραφίες των διαβατηρίων τους.

Οι δικηγόροι ξεκινούν από τη Θεσσαλονίκη για τον Έβρο και στην πορεία ενημερώνουν τις αστυνομικές αρχές για να εντοπίσουν τους ανθρώπους, ενώ στη συνέχεια δέχονται μηνύματα από τους πρόσφυγες  που βεβαιώνουν πως πράγματι η αστυνομία τους παρέλαβε και έχουν μεταφερθεί στο αστυνομικό τμήμα Νέου Χειμωνίου.

Όταν οι δικηγόροι φτάνουν στο αστυνομικό τμήμα το μεσημέρι  και αναζητούν τους εντολείς τους, οι αστυνομικοί αρνούνται την ύπαρξη τους και ισχυρίζονται πως στο σημείο που τους υπέδειξαν δεν υπήρχε κανείς. Μέσω κινητού τηλεφώνου όμως οι πρόσφυγες συνεχίζουν για ώρες την επικοινωνία με τους δικηγόρους τους και ζητούν ιατρική βοήθεια, καθώς στο κρατητήριο βρίσκεται μια έγκυος γυναίκα που αιμορραγεί και αρκετά παιδιά. Ενώ η ώρα περνάει και οι αστυνομικές αρχές αρνούνται την ύπαρξη των προσφύγων, τα μηνύματα από το εσωτερικό του τμήματος συνεχίζονται και οι δικηγόροι ενημερώνονται ότι οι κρατούμενοι ξυλοκοπούνται. Οι πρόσφυγες ισχυρίζονται πως βρίσκονται στο κρατητήριο, σε δύο δωμάτια, 100 άτομα μεταξύ των οποίων και 45 παιδιά.

Έχουμε φτάσει πλέον στις 21:00 το βράδυ, όταν σε νέα επικοινωνία πρόσφυγας  ενημερώνει τους δικηγόρους πως οι αστυνομικοί τους πήγαν φαγητό και απολογήθηκαν για το ξυλοδαρμό που συνέβη νωρίτερα! Δύο ώρες όμως μετά, στις 23:40, με νέο γραπτό μήνυμα οι πρόσφυγες ανακοινώνουν  στους δικηγόρους πως θα τους επαναπροωθήσουν στην Τουρκία και πως οι αστυνομικοί ήδη έχουν επαναπροωθήσει «20 νέους ανθρώπους», που ήταν μαζί τους το πρωί.

Η επικοινωνία διακόπτεται μέχρι το μεσημέρι της επόμενης ημέρας 22 Οκτωβρίου, όταν ο πρόσφυγας αναφέρει πως η αστυνομία τους μετέφερε από την πίσω πόρτα του αστυνομικού τμήματος σε αυτοκίνητα και ενώ οι ίδιοι θεώρησαν πως θα μεταφερθούν  σε κάποιο καμπ προσφύγων, βρέθηκαν στις όχθες του ποταμού. Εκεί οι αστυνομικοί τους απείλησαν με όπλα και τους πέρασαν στην απέναντι μεριά.  Σε ηχητικά μηνύματα, οι πρόσφυγες περιγράφουν πως χτυπήθηκαν από τους αστυνομικούς, τους έκλεψαν προσωπικά αντικείμενα και κινητά τηλέφωνα και στη συνέχεια τους πέρασαν στην απέναντι μεριά.

Τελικά δύο μήνες μετά και πιο συγκεκριμένα στις 9 Ιανουαρίου το tvxs.gr εντόπισε έναν από τους πρόσφυγες που οι αστυνομικές δυνάμεις είχαν επαναπροωθήσει στις 21 Οκτωβρίου στην Κωνσταντινούπολη και επιβεβαίωσε πλήρως τα περιστατικά εκείνης της ημέρας.

Η ιστορία επαναλαμβάνεται  στις  27  Οκτωβρίου

Το ίδιο σκηνικό επαναλαμβάνεται μερικές ημέρες αργότερα και πιο συγκεκριμένα στις 26 Οκτωβρίου. Πρόσφυγες ειδοποιούν τους δικηγόρους πως βρίσκονται στην Ελλάδα. Έπειτα από αρκετές ώρες περπάτημα στα δάση της περιοχής, φτάνουν σε ένα βενζινάδικο στο χωριό Σοφικό. Έχουν μαζί τους αρκετά παιδιά και ζητούν ιατρική βοήθεια, καθώς κάποιοι από την ομάδα τους είναι βαριά άρρωστοι. Η αστυνομία τους εντοπίζει και αφού σύμφωνα με την μαρτυρία τους ξυλοκοπούν και τους παίρνουν τα κινητά τους τηλέφωνα, μεταφέρονται στο αστυνομικό τμήμα, στο Νέο Χειμώνιο. Οι δικηγόροι που έχουν στη διάθεσή τους τα στοιχεία των πελατών τους και διατηρούν επικοινωνία μαζί τους  μέσω κρυμμένου τηλεφώνου, ζητούν να δουν τους πρόσφυγες. Οι αστυνομικοί και πάλι αρνούνται την ύπαρξή τους και οι κύριοι Θοδωρής και Αντώνης Καραγιάννης τους αναζητούν σε αστυνομικά τμήματα γειτονικών περιοχών, θεωρώντας ότι πιθανόν τους έχει δοθεί κάποια λανθασμένη πληροφορία. Η επικοινωνία μετά από αρκετές ώρες διακόπτεται και τα ίχνη  134 προσφύγων χάνονται.

Την ίδια ημέρα με τους δικηγόρους  επικοινωνεί συγγενής πρόσφυγα, που ζητά βοήθεια για την οικογένειά του που βρίσκεται στην Ελλάδα. Αρχικά αναφέρει πως έχει χάσει επικοινωνία με τους δικούς του, αλλά έπειτα από λίγη ώρα τον ειδοποιούν πως βρίσκονται στην Τουρκία. Ο άνθρωπος αυτός, τα στοιχεία του οποίου –καθώς και των συγγενών του- βρίσκονται στη διάθεση του tvxs.gr, τις επόμενες ημέρες αποστέλλει μέσω email στους δύο δικηγόρους επώνυμη καταγγελία, στην οποία παραθέτει τα ονόματα των προσφύγων που έφτασαν μέσω Τουρκίας στην Ελλάδα και επαναπροωθήθηκαν μέσα σε λίγες ώρες. Ο κ. Θοδωρής Καραγιάννης προωθεί την καταγγελία στην Ύπατη Αρμοστεία, χωρίς να γνωρίζουμε αν ξεκίνησε έρευνα και αν προέκυψε κάποιο αποτέλεσμα.

Ενημερώθηκε και το Εσωτερικών ΥποθέσεωνΠαράλληλα ο κ. Καραγιάννης ενημερώνει τηλεφωνικά και μέσω email το τμήμα Εσωτερικών Υποθέσεων της Ελληνικής αστυνομίας δίχως να λάβει καμία απάντηση. Όπως  γράφει στην αναφορά του, που έχουμε στη διάθεσή μας, «Σε μία σειρά από τηλεφωνικές επικοινωνίες και επαφές εκ του σύνεγγυς με το συνοριακό τμήμα ΔΙΔΙΜΟΤΕΊΧΟΥ – ΙΣΑΑΚΙΟ και το συνοριακό τμήμα ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ – ΝΕΟ ΧΕΙΜΩΝΙΟ, ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΑΝΕΠΤΥΞΑ ΠΛΉΡΩΣ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗ ΜΑΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΚΑΙ ΜΠΟΡΏ ΝΑ ΕΠΑΝΑΛΑΒΩ ΌΠΟΤΕ ΘΈΛΕΤΕ, δεν καταφέραμε να βρούμε κανέναν από τους πρόσφυγες τους οποίους αναζητούσαμε, η τηλεφωνική επικοινωνία με τους οποίους διεκόπη 15 λεπτά μετά την ενημέρωση της αστυνομίας.  Όπως ανέφερα προφορικά όλοι οι ισχυρισμοί των αρμόδιων οργάνων φαινόταν ξεκάθαρα προσχηματικοί και αντιφατικοί μεταξύ τους, καθώς το ένα τμήμα έριχνε τις ευθύνες στο άλλο και αρνούνταν ότι έχουν συλλάβει συγκεκριμένα άτομα».

Ο κ. Καραγιάννης τονίζει επίσης πολλές φορές στον αξιωματικό του τμήματος Εσωτερικών Υποθέσεων πως διαθέτει αποδεικτικό υλικό, ενώ την επόμενη ημέρα επικοινωνεί και πάλι με μέσω email για να αναφέρει:

«Σε συνέχεια της χθεσινής αναφοράς. Σύμφωνα με τα μην που λαμβάνω ακόμα από τους πρόσφυγες που πια είναι στη Τουρκία, μετά από 24 ώρες κράτησης που ουσιαστικά πραγματώνει το αδίκημα της ΑΡΠΑΓΗΣ – ΑΠΑΓΩΓΗΣ. Σήμερα το μεσημέρι επιστράφηκαν παράνομα στη ΤΟΥΡΚΙΑ  αφού τους βάλανε κρυφά και πολύ γρήγορα σε ένα μεγάλο αμάξι και τους άφησαν στο ποτάμι με τη συνοδεία πολλών αστυνομικών ΚΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΕΙΛΗ ΟΠΛΩΝ τους στείλανε πίσω.
υγ. Για να προστατεύσω τους πρόσφυγες έμεινα όλο το βράδυ έξω από το αστυνομικό τμήμα ΧΕΙΜΩΝΙΟΥ όλη τη νύχτα και ο παράνομος επαναπατρισμός πραγματοποιήθηκε όταν απομακρύνθηκα για λίγη ώρα λόγω φυσικών αναγκών.
υγ. Μπορώ να προσκομίσω τα σχετικά μην των προσφύγων»

Και πάλι όμως οι καταγγελίες δεν προκαλούν το ενδιαφέρον των αρμοδίων και στη συνέχεια δεν υπάρχει καμία επικοινωνία με το τμήμα Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛΑΣ. Κρίσιμο βέβαια παραμένει το ερώτημα γιατί δεν ζητήθηκαν τα στοιχεία που δηλώνει ότι διαθέτει ο δικηγόρος, ενώ παραμένει άγνωστο αν ενημερώθηκε για τις καταγγελίες το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Με τη βοήθεια των δικηγόρων καταφέραμε να εντοπίσουμε τον καταγγέλλοντα πρόσφυγα πριν από μερικές ημέρες στο Ιράκ. Όπως και στην επίσημη καταγγελία του, αναφέρει πως η οικογένεια του αναχώρησε από το Ιράκ στις 3 Αυγούστου και πέρασαν μέσω Τουρκίας τα ελληνικά σύνορα στις 26 Οκτωβρίου. Στη συνέχεια έφτασαν σε κάποιο ελληνικό χωριό περισσότεροι από 100 πρόσφυγες, μεταξύ των οποίων και αρκετά παιδιά. Η αστυνομία τους εντόπισε και παρά τις δεσμεύσεις για μεταφορά τους σε κάμπ προσφύγων, βρέθηκαν στο αστυνομικό τμήμα του Νέου Χειμωνίου. Μετά την παραμονή τους εκεί για αρκετές ώρες, μεταφέρθηκαν με βανάκια στις όχθες του ποταμού και με μικρές βάρκες τους πέρασαν στην απέναντι μεριά. Είχαν  προηγηθεί απειλές των αστυνομικών εναντίων των προσφυγών ακόμη και με την επίδειξη όπλων και προτροπές  να μην επιστρέψουν ξανά πίσω στην Ελλάδα.

Δεν έχουν περάσει ούτε δέκα ημέρες και τα γεγονότα επαναλαμβάνονται. Είναι 5 Νοεμβρίου και οι δικηγόροι αναφέρουν πως και πάλι ενημερώνονται από Σύριους και Ιρακινούς ότι βρίσκονται σε ελληνικό έδαφος στην περιοχή του Έβρου. Ξεκινούν από τη Θεσσαλονίκη με προορισμό την ακριβή τοποθεσία, πολύ κοντά στο Σουφλί. Οι πρόσφυγες στέλνουν με γραπτά μηνύματα τα διαβατήρια τους και ενημερώνουν πως μεταξύ τους βρίσκονται παιδιά, που λόγω ψύχους είναι σε πολύ άσχημη κατάσταση. Οι δικηγόροι ενημερώνουν τις αστυνομικές αρχές για την παρουσία των προσφύγων, αλλά λίγα χιλιόμετρα πριν φτάσουν στο σημείο, τους σταματά μπλόκο της αστυνομίας και καθυστερούν. Η τελευταία ενημέρωση στα κινητά τους τηλέφωνα αναφέρει πως η αστυνομία τους εντόπισε και στη συνέχεια κόβεται κάθε επικοινωνία. Υποψιασμένοι από τα προηγούμενα περιστατικά αναζητούν τους πρόσφυγες στα αστυνομικά τμήματα, δίχως αποτέλεσμα. Τελικά βλέπουν δύο οχήματα να μεταφέρουν τα πράγματά τους, ενώ οι ντόπιοι τους εξηγούν πως πριν μερικά λεπτά τους πήραν και κατευθύνθηκαν προς αγροτικό δρόμο. Μάλιστα δεν παραλείπουν να αναφέρουν –όπως και στο tvxs.gr- πως συχνά βλέπουν φορτηγάκια να μεταφέρουν πράγματα (ρούχα, σάκους κλπ) και τα πετούν στο ποτάμι.

Τελικά έκαναν Πρωτοχρονιά στην Τουρκία

Τελευταίο  περιστατικό  παράνομης επαναπροώθησης προσφύγων καταγράφεται στις 31 Δεκεμβρίου. Γύρω στη 1:00  μετά τα μεσάνυχτα, οι δικηγόροι ενημερώνονται πως μια ομάδα προσφύγων βρίσκονται σε ελληνικό έδαφος. Απαντούν πως θα ξεκινήσουν για τον Έβρο, μόλις ξημερώσει, όμως τα ίχνη των ανθρώπων χάνονται μέσα στο βράδυ. Οι πρόσφυγες μη αντέχοντας το κρύο, ειδοποιούν την αστυνομία, καλώντας στο διεθνή αριθμό έκτακτης ανάγκης 112.

Τα ηχητικά μηνύματα που στέλνουν στους δύο δικηγόρους αποτυπώνουν την δραματική κατάσταση στην οποία βρίσκονται και την στάση της αστυνομίας. Αναφέρουν πως είναι περίπου 30 άτομα, μεταξύ των οποίων πολλά παιδιά, ενώ ακούνε φωνές από το ποτάμι, δίχως να γνωρίζουν την τύχη αυτών των ανθρώπων. Τονίζουν μάλιστα επανειλημμένα πως οι αστυνομικοί στην επικοινωνία τους, ζητάνε να μην ξανακαλέσουν στους αριθμούς έκτακτης ανάγκης, ενώ μωρά κλαίνε στα ηχητικά.

Στη συνέχεια και πριν διακοπεί κάθε επικοινωνία, ενημερώνουν ότι οι αστυνομικοί στην προσπάθειά τους να τους εντοπίσουν, έχουν καλέσει από ελληνικό κινητό τηλέφωνο, ο αριθμός του οποίου είναι στη διάθεση των δύο δικηγόρων. Κάπου εκεί η συνομιλία διακόπτεται μέχρι το μεσημέρι, όταν και ένας πρόσφυγας εντοπίζεται στην Κωνσταντινούπολη.

Η περιγραφή του για τα γεγονότα της περασμένης νύχτας επιβεβαιώνει για ακόμη μια φορά, τις υποψίες για παράνομες επαναπροωθήσεις. Μας ενημερώνει πως το γκρουπ των 30  προσφύγων ειδοποίησε την αστυνομία, αλλά δεν τους δόθηκε καμία απολύτως βοήθεια. Αντίθετα με βάρκες τους πέρασαν στην τουρκική πλευρά. Εκεί έφτασαν σε ένα χωριό και τους δόθηκαν οι πρώτες βοήθειες, ενώ αρκετά παιδιά κατέληξαν σε νοσοκομείο της περιοχής. Μάλιστα ο πρόσφυγας αναφέρει πως συνομίλησε με τους αστυνομικούς, οι οποίοι πήραν όλα τους τα χαρτιά και τα κινητά τηλέφωνα, ενώ πέταξαν τις τσάντες τους στο ποτάμι.

Πίεση στους δικηγόρους μέσω μηνύσεωνΗ κατάσταση όπως διαμορφώνεται στον Έβρο φέρνει συχνά σε αντιπαράθεση τους δικηγόρους με τις αστυνομικές αρχές. Σε πολλές περιπτώσεις δικηγόροι έχουν κληθεί να δώσουν εξηγήσεις για τον «τρόπο» που εντόπισαν τους πελάτες τους, ενώ δημοσιεύματα τους προηγούμενους μήνες, που επικαλούνταν αστυνομικές πηγές,  φωτογράφιζαν δικηγόρους ως μέλη κυκλωμάτων διακίνησης μεταναστών.

«Εμείς είμαστε υποχρεωμένοι, εφόσον κληθούμε στην περιοχή για να αναλάβουμε την υπόθεση εντολέα μας, να ανταποκριθούμε στην εντολή που μας δόθηκε», δηλώνουν στο Tvxs.gr , δικηγόροι που έχουν βρεθεί πολλές φορές στο παρελθόν στον  Έβρο για υποθέσεις προσφύγων.  «Άλλωστε η όποια κατηγορία για διακίνηση μεταναστών είναι αστεία, καθώς αναλαμβάνουμε τους εντολείς μας, αφού οι πρόσφυγες έχουν περάσει τα σύνορα και βρίσκονται σε ελληνικό έδαφος, ενώ η πρώτη κίνηση που κάνουμε είναι να ενημερώσουμε την αστυνομία».

Όπως λένε έμπειροι νομικοί, η παρουσία τους στο σημείο τυπικά δεν χρειάζεται, καθώς οι ίδιοι οι πρόσφυγες μπορούν να αιτηθούν άσυλο μόλις παραδοθούν στις ελληνικές αρχές. Αντίθετα η παρουσία τους κρίνεται επιβεβλημένη, ακριβώς γιατί οι αρχές στον Έβρο δεν τηρούν τις νόμιμες διαδικασίες και οι πρόσφυγες έχουν ανάγκη νομικής προστασίας, προκειμένου να αναγνωριστούν  τα δικαιώματά  τους.

Η στάση των αρχών έγινε ακόμη πιο σκληρή τους τελευταίους μήνες, με τους αστυνομικούς να στήνουν μια βιομηχανία μηνύσεων κατά δικηγόρων, κατηγορώντας τους για συμμετοχή σε κύκλωμα διακίνησης  μεταναστών. Τουλάχιστον σε δύο περιπτώσεις που αφορούν δικηγόρους  από τη Θεσσαλονίκη, έχουν σχηματιστεί δικογραφίες και οι υποθέσεις βρίσκονται στο στάδιο της προανάκρισης. Τα πλήρη  στοιχεία και των δύο –ενός άνδρα και μιας γυναίκας- βρίσκονται στη διάθεση του tvxs.gr, όπως και τα υπομνήματα που έχουν καταθέσει στην εισαγγελία.

Οι δικηγόροι καταγγέλλουν προσπάθεια τρομοκράτησης, προκειμένου να διακόψουν κάθε δραστηριότητα στην περιοχή, ενώ εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν όσα καταθέτουν οι δύο διωκόμενοι στα υπομνήματά τους προς την Εισαγγελία της Ορεστιάδας .

Κοινός τόπος οι επαναπροωθήσεις

Συγκεκριμένα αναφέρουν πως «τον τελευταίο χρόνο, έχουν γίνει πλήθος καταγγελίες, λ.χ. δημοσιεύματα στο τύπο, προσωπικές καταγγελίες προσφύγων και οικογενειών τους σε μένα, καταγγελίες σε πλήθος συναδέλφων, στην Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε για τους Πρόσφυγες (UNHCR) και σε άλλους διεθνείς οργανισμούς, σχετικά με «ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΠΡΟΩΘΗΣΕΙΣ», που πραγματοποιούνται με χρήση βίας και προτεταμένα όπλα, καθημερινά στη περιοχή της Ορεστιάδας, εναντίον Προσφύγων που αιτούνται άσυλο. Προσώπων, δηλαδή, που εισέρχονται από τα σύνορα και ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΌ ΔΙΚΑΙΟ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΠΙΑ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΌ ΕΔΑΦΟΣ, ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΠΟΥ ΟΡΙΖΕΙ Ο Ν. 4251/2014, ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΒΑΣΗ ΤΟΥ Ν. 4375/2016 ΝΑ ΑΙΤΗΘΟΥΝ ΑΣΥΛΟ ΚΑΙ ΝΑ ΑΠΟΛΑΥΣΟΥΝ ΤΙΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ (ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ ΑΠΟ ΔΙΚΗΓΟΡΟ, ΜΗ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥΣ, ΜΗ ΕΠΑΝΑΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΛΠ) ΑΥΤΟΥ ΤΟ ΝΟΜΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΤΕΛΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΣ.

Συγκεκριμένα, όλοι οι ανωτέρω γνωρίζουμε ότι συνιστά «κοινό τόπο» το γεγονός πως όλοι οι αιτούντες άσυλο στη περιοχή της Ορεστιάδας και στην ευρύτερη περιοχή του Έβρου επαναπροωθούνται παράνομα (παρά την οποιαδήποτε προηγούμενη ενημέρωση των αρμόδιων αρχών)  εκτός αν παρίσταται Δικηγόρος επ’ αυτοφώρο τη στιγμή της σύλληψης τους».

Και ο έτερος δικηγόρος που  έχει κληθεί να δώσει εξηγήσεις στη δικαιοσύνη, επίσης αναφέρει ως κοινή πρακτική τις επαναπροωθήσεις. «Τους τελευταίους μήνες ήταν πολλές οι κλήσεις που δέχτηκα από ανθρώπους που μου ζητούσαν να μεταβώ στην περιοχή του Έβρου για να ζητήσουν Άσυλο. Ενώ τους εξηγούσα ότι το δικαιούνται αυτοδικαίως μου απαντούσαν ότι αν δεν υπάρχει δικηγόρος τους πετούν βιαίως στο ποτάμι» γράφει στο απολογητικό του υπόμνημα και συνεχίζει αναφέροντας πως «τα γεγονότα αυτά έχουν πληθύνει καθώς όπως μου έχουν εξιστορήσει αρκετοί από αυτούς εκ των υστέρων, όσες φορές βρισκόντουσταν στην Ελλάδα και ζητούσαν από κάποιο αστυνομικό τμήμα να καταγραφούν ως πρόσφυγες, η τοπική αστυνομία τους έβαζε σε αυτοκίνητα του στρατού και τους επέστρεφε στην Τουρκία ή τους επαναπροωθούσε πίσω με τη χρήση προτεταμένων όπλων σε περίπτωση που εντοπίζονταν νωρίτερα..».

Οι μαρτυρίες όμως δεν σταματούν στους δύο δικηγόρους. Μάρτυρες που καταθέτουν επώνυμα σχετικά με την υπόθεση και εργάζονται ως νομικοί σε ΜΚΟ, επιβεβαιώνουν επίσης πως είναι ιδιαίτερα σύνηθες να λαμβάνουν καταγγελίες για παράνομες επαναπροωθήσεις στην περιοχή.

Τρομοκρατία και στα αστυνομικά τμήματα

Η δικηγόρος περιγράφει με μελανά χρώματα και την παραμονή της σε αστυνομικό τμήμα της περιοχής. Έχοντας κληθεί από πελάτη της, ειδοποιεί την αστυνομία και οι πρόσφυγες συλλαμβάνονται. Όταν φτάνει στο Α.Τ. Ισαάκιου για να τους συναντήσει, αντιμετωπίζει τις σεξιστικές επιθέσεις αστυνομικών, ενώ πολύ γρήγορα αντιλαμβάνεται πως πρόκειται για κάτι πιο σοβαρό από ένα μεμονωμένο περιστατικό. Όπως αναφέρει στο υπόμνημά της, στις έντονες διαμαρτυρίες από την πλευρά της, αστυνομικός απάντησε ότι ««αυτό το κάνουν πολλοί συνάδελφοι σας, τα αιτήματα ασύλου έχουν ξεφύγει, πρέπει να τελειώνουμε με αυτά», προαναγγέλλοντας μου την παρούσα δίωξη εκ μέρους του».
Χαρακτηριστικά η δικηγόρος  αναφέρει πως  «μας απαγόρευσαν τόσο τη παρουσία μας εντός του τμήματος, όσο και μέσα στο αυτοκίνητο, με αποτέλεσμα να καθόμαστε επί 4 περίπου ώρες σε ένα προθάλαμο χωρίς θέρμανση και χωρίς κανένα κάθισμα, υπό δύσκολες καιρικές συνθήκες, δείγμα της συνολικής εσκεμμένης και δόλιας ενέργειας με σκοπό την επίδειξη απαξίας προς το ασκούμενο δικηγορικό λειτούργημα και δη από δύο νεαρές γυναίκες».

Στη συνέχεια, όπως λεπτομερώς αναφέρεται στο υπόμνημά της «έφτασε στο χώρο ένας άγνωστος σε εμένα αστυνομικός υπάλληλος με αθλητική ενδυμασία, ο οποίος μας αποκάλεσε, αφού μας πλησίασε ιδιαιτέρως κοντά, «ΔΙΚΗΓΟΡΟΙ – ΛΑΘΡΟΔΙΑΚΙΝΗΤΕΣ, ΤΙ ΣΟΙ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΤΡΙΓΥΡΝΑΝΕ ΜΟΝΑ ΜΕ ΤΟΥΣ “ΛΑΘΡΟ”, ΓΕΜΙΣΑΜΕ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥΣ ΛΑΘΡΟΔΙΑΚΙΝΗΤΕΣ,  ΑΛΛΑ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΕΧΟΥΜΕ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΕΙ Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ, ΑΠΟ ΕΔΩ ΔΕΝ ΘΑ ΦΥΓΕΤΕ ΟΥΤΕ ΑΥΡΙΟ», φράσεις που επανέλαβε πολλάκις και με έντονη επιθετικότητα. Λίγη ώρα αργότερα μας πλησίασε και μας είπε «Κορίτσια, φεύγοντας “πάρτε” και το λόχο όλο». Μάλιστα, φανερά ενοχλημένη μια γυναίκα αστυνομικός – υπάλληλος του συνέστησε αυστηρά να σταματήσει να μας προσβάλλει. Στη συνέχεια, κατευθύνθηκε ξανά προς το μέρος μας, επανέλαβε χαμηλόφωνα την ανωτέρω φράση συνοδεύοντας την με αντίστοιχη ιδιαιτέρως προσβλητική χειρονομία».

Ανάλογες καταγγελίες και στο παρελθόν

Στο παρελθόν περιπτώσεις βίαιων επαναπροωθήσεων έχουν καταγραφεί από οργανώσεις που ασχολούνται με τα δικαιώματα προσφύγων και μεταναστών, δίχως όμως να προχωρήσει ποτέ σε ενδελεχή έρευνα το ελληνικό κράτος. Το Δεκέμβρη του 2013 ακτιβιστές καταγγέλλουν στον Guardian, ότι 150 μετανάστες οδηγήθηκαν με βίαιο τρόπο, από τις Ελληνικές Αρχές, σε Τουρκικά εδάφη. Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ κατήγγειλαν τότε ότι 150 Σύριοι, έφτασαν στο χωριό Πραγγί, εντοπίστηκαν από την αστυνομία και αφού τους φόρτωσαν σε λευκά φορτηγά της αστυνομίας, εξαφανίστηκαν με προορισμό την Τουρκία.

Παράνομες επαναπροωθήσεις καταγγέλθηκαν επώνυμα και τους μήνες Μάιο και Ιούνιο του 2017. Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου είχε καταγγείλει την επαναπροώθηση στην Τουρκία 17 Τούρκων πολιτών, μεταξύ των οποίων δημοσιογράφοι, ενώ το Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών, κατήγγειλε δημόσια και με συγκεκριμένα στοιχεία τη βίαιη επαναπροώθηση οικογένειας Σύριων. Σύμφωνα με την καταγγελία αφού εντοπίστηκαν κοντά στο Διδυμότειχο, μεταφέρθηκαν στις όχθες του Έβρου και αστυνομικοί πέταξαν τα προσωπικά τους αντικείμενα στο νερό, ενώ στη συνέχεια τους μετέφεραν με φουσκωτό στην Τουρκική πλευρά.
Παρά το γεγονός ότι έχει διαταχθεί ΕΔΕ στο παρελθόν, για συγκεκριμένες καταγγελίες παράνομων επαναπροωθήσεων , το Ελληνικό Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, δίνει πάγια την ίδια απάντηση. «Αυτά δεν συμβαίνουν στον Έβρο και οι καταγγελίες εξυπηρετούν συγκεκριμένα συμφέροντα».


 2.

Β. Παπαδόπουλος στον Αθήνα 9.84: Φόβοι για νέο Φαρμακονήσι από τις παράνομες επαναπροωθήσεις

Σε εξέλιξη βρίσκεται η δίκη των 8 Τούρκων αξιωματικών που έχουν καταφύγει στη χώρα μας μετά το πραξικόπημα του 2016 στην Τουρκία, ενώ η υπόθεση παίρνει νέα τροπή μετά το αίτημα να εκδικαστεί ως πρότυπη δίκη στο ΣτΕ η υπόθεση του Τούρκου συγκυβερνήτη του ελικοπτέρου Suleyman Ozkaynakci.

«Την άλλη εβδομάδα είναι η δικάσιμος του Διοικητικού Εφετείου, υπάρχει περίπτωση το θέμα να φτάσει στο ΣτΕ πολύ πιο σύντομα. Ζητήσαμε κι εμείς βοήθεια σαν Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες από καθηγητές Πανεπιστημίων, από ευρύτερο κύκλο υποστηρικτών για την συγκεκριμένη υπόθεση, γιατί εκτιμήσαμε ότι εφόσον υπήρχε αντίδραση απο μεριάς κυβέρνησης σε υψηλό επίπεδο, θέλαμε κι εμείς να συγκροτήσουμε συμμαχίες για την υποστήριξή τους». Αυτό δήλωσε ο Βασίλης Παπαδόπουλος, πρώην γ.γ. Μεταναστευτικής Πολιτικής και συντονιστής της νομικής υπηρεσίας του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ), μιλώντας στον Αθήνα 9.84 και τις Ελευθερία Κουμάντου και Ελεωνόρα Ορφανίδου.

Αναφερόμενος σχετικά, ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι «και ο Δικηγορικός Σύλλογος της Αθήνας κατέθεσε παρέμβαση με την υπογραφή μάλιστα, του ίδιου του Προέδρου και έγκριτου νομικού. Επίσης, ο κ. Αλιβιζάτος προσφέρθηκε και συνυπογράφουμε την παρέμβασή μας στο Δικαστήριο και ζητήσαμε το θέμα, αν το κρίνει, να το αναλάβει το ΣτΕ . Υπάρχει νομική δυνατότητα για σημαντικού ενδιαφέροντος υποθέσεις να τις αναλαμβάνει κατευθείαν το ΣτΕ. Ξέρουμε επίσης, ότι υπάρχει σε εξέλιξη διαδικασία έκδοσης και τρίτου εντάλματος, που δε νομίζω ότι θα έχει κάποια τύχη, αλλά κι αυτό πιθανολογώ ότι θα δικαιολογήσει την παράταση της κράτησης τους για ακόμη ένα διάστημα».

Σχετικά με το θέμα των επαναπροωθήσεων προσφύγων στα σύνορα με την Τουρκία, ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι εκεί υπάρχει σοβαρό ζήτημα, καθώς υπάρχουν πολλές καταγγελίες: «Το χερσικό σύνορο Ελλάδας – Τουρκίας από τον Έβρο είναι ένα σύνορο, το οποίο όχι μόνο φυλλάσεται, αλλά αυτά που γίνονται δεν τιμούν τη χώρα. Είναι πρακτικές που πλησιάζουν της Ουγγαρίας και το ανησυχητικό είναι ότι έχουμε συνεχέις καταγγελίες.  Ξεκίνησαν ήδη ψηλά από το καλοκαίρι, αλλά συνεχίζονται για συστηματικές επαναπροωθήσεις, αδιάκριτα κι όχι μόνο κατά την είσοδο – δηλαδή αποτροπή εισόδου, αλλά και ανθρώπων οι οποίοι βρίσκονται ήδη στο ελληνικό έδαφος, οι οποίοι τηλεφωνούν από την Κωνσταντινούπολη, ξαναπερνάνε από άλλο νησί αναφέροντας ότι τους έχουν διώξει πίσω από το ποτάμι και όλα αυτά». Ο κ. Παπαδόπουλος πρόσθεσε χαρακτηριστικά ότι: «Τολμώ να πω ότι πιθανότατα θα έχουμε επανάληψη φαινομένου «Φαρμακονησίου», που ήταν το 2014 ψηλά στην ατζέντα. Οι πρακτικές που υπάρχουν, δυστυχώς, από μεριάς κρατικών αρχών στον Έβρο είναι ανεπίτρεπτες από κάθε δίκαιο και από κάθε ηθική. Έχουμε καταγγελίες, είναι συνεχείς, αλλά το ανησυχητικό είναι ότι αυξάνονται».

Αναφέροντας ένα παράδειγμα ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι: «Υπήρχε άνθρωπος, ο οποίος ήρθε από τη Γερμανία, βρέθηκε στην Αλξανδρούπολη, στην Κομοτηνή και μετά πήρε τηλέφωνο από την Κωνσταντινούπολη χωρίς να έχει πάει ο ίδιος και τα έγγραφά του πιθανότατα είναι στο ποτάμι ή σε κάποιο καλάθι αχρήστων. Υπάρχουν αναφορές που σύντομα θα δουν το φως της δημοσιότητας. Έχουν ήδη υπάρξει και διαρκείς αναφορές και δημοσιεύματα, διαψεύδονται αλλά δυστυχώς, δεν είναι έτσι. Υπάρχει αυτή η πρακτική και είναι συστηματική».

Newsroom Αθήνα 9.84


3.

Η Εφημερίδα των Συντακτών

«Μου πήραν τα χαρτιά, με πήγαν στο ποτάμι και με πέρασαν απέναντι…»

Η μαρτυρία του 23χρονου Κ. από τη Συρία, αναγνωρισμένου πρόσφυγα στη Γερμανία, για το πώς ήρθε στην Ελλάδα αλλά βρέθηκε στην Τουρκία.
Διδυμότειχο → Κελί → Εβρος → Αδριανούπολη → Κωνσταντινούπολη

Στις 30 Νοεμβρίου 2016 το μεσημέρι, ο Κ., 23 χρόνων από τη Συρία, αναγνωρισμένος πρόσφυγας στη Γερμανία, βρισκόταν έξω από τον σταθμό του ΚΤΕΛ στο Διδυμότειχο και ρωτούσε τους περαστικούς αν έτυχε να συναντήσουν το 11χρονο αγόρι που απεικονιζόταν στη φωτογραφία του κινητού του.

Το αγόρι, ο μικρότερος αδελφός του Κ. (τα στοιχεία του Κ. βρίσκονται στη διάθεση της «Εφ.Συν.»), επρόκειτο να περάσει τα σύνορα από την Τουρκία και να φτάσει στο Διδυμότειχο στο τέλος του μήνα.

Μία εβδομάδα πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία, τα ίχνη του χάθηκαν τελείως και ο Κ. πήρε την απόφαση να ταξιδέψει από το Μόναχο στο Διδυμότειχο για να τον αναζητήσει.

Κανένα ενδιαφέρον δεν έδειξαν για όλα αυτά οι τρεις αστυνομικοί που σταμάτησαν με το περιπολικό έξω από τον σταθμό εκείνο το μεσημέρι και πλησίασαν τον Κ.

Καμία σημασία δεν έδωσαν στα χαρτιά που είχε πάνω του, το δελτίο του πρόσφυγα, την άδεια διαμονής στη Γερμανία και το προσφυγικό διαβατήριο που του επιτρέπει να ταξιδεύει στην Ευρώπη έξι μήνες τον χρόνο.

Του κράτησαν έγγραφα και κινητό

 

Πήγε να τους τα δείξει, του έκαναν νόημα ότι δεν χρειάζεται, του πήραν το κινητό και τον ακινητοποίησαν στον τοίχο. Εφτασε ένα πράσινο τζιπ με άλλους δύο αστυνομικούς και τον έσπρωξαν μέσα.

Ο Κ. υπολογίζει ότι οδήγησαν περίπου δύο ώρες, ώσπου βρέθηκαν σε έναν χώρο με πολλά αυτοκίνητα και κτίρια σαν στρατώνες.

Του κράτησαν τα γερμανικά έγγραφα, του επέστρεψαν την ταυτότητα από τη Συρία, όχι όμως το κινητό, και τον οδήγησαν σε ένα κελί με άλλους περίπου 50 πρόσφυγες και μετανάστες, ανάμεσά τους οικογένειες.

Διηγείται την ιστορία του στην «Εφ.Συν.» στα γραφεία της οργάνωσης «Γέφυρες», με τη βοήθεια της οποίας συνέταξε αναφορά που θα καταθέσει σε λίγες μέρες στη γερμανική πρεσβεία στην Αθήνα, προκειμένου να ξαναβγάλει τα χαρτιά του και να μπορέσει να επιστρέψει στη Γερμανία, περισσότερο από δεκατέσσερις μήνες μετά την απαγωγή και την επαναπροώθησή του στην Τουρκία.

Πρόκειται για μια από τις ελάχιστες γνωστές υποθέσεις επαναπροώθησης που αφορά αναγνωρισμένο πρόσφυγα, ο οποίος έχει πάρει άσυλο σε άλλο κράτος-μέλος και ταξιδεύει με ταξιδιωτικά έγγραφα που εξέδωσε το κράτος εκείνο.

Το στοιχείο αυτό δείχνει τον ζήλο με τον οποίο εφαρμόζονται οι επιχειρήσεις επαναπροώθησης, θύμα των οποίων μπορεί να είναι οποιοσδήποτε αλλοδαπός, πρόσφυγας ή μετανάστης, με χαρτιά ή χωρίς.

Η υπόθεση έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον και στο σκέλος της διερεύνησης των περιστατικών και της απόδοσης ευθυνών, καθώς στη διαδικασία εμπλέκονται οι γερμανικές αρχές.

Μέχρι σήμερα, η διερεύνηση των υποθέσεων επαναπροώθησης γινόταν σ’ ένα μάλλον προστατευμένο πλαίσιο, χωρίς ιδιαίτερη δημοσιότητα.

Λίγες υποθέσεις επαναπροώθησης απασχόλησαν την ελληνική Δικαιοσύνη και αυτές μπήκαν στο αρχείο ή αγνοούνται.

Το ίδιο συμβαίνει και με τις ΕΔΕ στην αστυνομία. Τόσο το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη όσο και το αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. επιμένουν να διαψεύδουν κάθε καταγγελία επαναπροώθησης, χωρίς να υπάρξει σοβαρή και ανεξάρτητη έρευνα, με το αμφιλεγόμενο επιχείρημα πως δεν γίνονται επαναπροωθήσεις επειδή εφαρμόζεται ο νόμος ή πως τάχα δεν ενδείκνυνται για επαναπροωθήσεις η μορφολογία του εδάφους και η στάθμη του νερού στον Εβρο.

Σε ένα κελί με άλλους 50

Σύμφωνα πάντως με όσα διηγείται ο Κ., πέρασε τη νύχτα της 30ής Νοεμβρίου 2016 στο κελί μαζί με άλλους περίπου 50 πρόσφυγες και μετανάστες.

Την επομένη τούς ζήτησαν να καλύψουν το πρόσωπο με τα ρούχα τους και τους οδήγησαν σ’ ένα φορτηγό.

Ο Κ. κοντοστάθηκε και ζήτησε να του επιστρέψουν τα πράγματά του, αλλά του υπέδειξαν κοφτά να προχωρήσει.

Ενας άλλος Σύρος, που έλεγε ότι ήταν αναγνωρισμένος πρόσφυγας στην Ελβετία, έπεσε στο έδαφος και αρνήθηκε να προχωρήσει αν δεν του δώσουν τα χαρτιά του. Αυτόν τον χτύπησαν και τον μετέφεραν σηκωτό στο φορτηγό.

Οταν βγήκαν ύστερα από ώρα, ήταν σκοτάδι. Διέκριναν πολλούς ένστολους που κρατούσαν κλομπ και είχαν καλυμμένα πρόσωπα, κάποιοι από τους οποίους έδιναν παραγγέλματα σε ξένη γλώσσα.

Τους οδήγησαν στην όχθη του ποταμού, τους ανέβασαν ανά επτά σε φουσκωτές βάρκες με μηχανή, στις οποίες ανέβηκαν και δύο ένστολοι, και τους οδήγησαν στην απέναντι όχθη.

Χωρίς χαρτιά, χωρίς ίχνη από τον αδελφό του, ο Κ. βρέθηκε στην Αδριανούπολη και στη συνέχεια στην Κωνσταντινούπολη. Πήγε αμέσως στη γερμανική πρεσβεία ζητώντας να ξαναβγάλει διαβατήριο για να μπορέσει να επιστρέψει.

Του έδωσαν ραντεβού σε μία εβδομάδα και του ζήτησαν γραπτή αναφορά των περιστατικών, αντίγραφο των εγγράφων που χάθηκαν και δήλωση απώλειας ή κλοπής, κάτι που δεν μπορούσε να κάνει στην Τουρκία, μιας που τα έγγραφα είχαν αφαιρεθεί σε ελληνικό έδαφος.

Κατέθεσε τα στοιχεία και περίμενε. Τηλεφωνούσε ανά εβδομάδα, του απαντούσαν ότι συνεχίζουν να εξετάζουν τον φάκελό του. Αυτό συνεχίστηκε καιρό.

Ο Κ. αποφάσισε να έρθει ξανά στην Ελλάδα με τον γνωστό τρόπο, μέσω του Εβρου, και να βγάλει τα έγγραφά του στη γερμανική πρεσβεία της Αθήνας. Το ταξίδι της επιστροφής αποδείχτηκε ολόκληρη περιπέτεια.

Τρεις φορές τον σταμάτησε η τουρκική αστυνομία καθ’ οδόν προς τα σύνορα, άλλες δέκα τον έπιασε η ελληνική αστυνομία αφού είχε περάσει τα σύνορα και τον οδήγησε πίσω.

Τελικά, στις 25 Ιανουαρίου κατάφερε να περάσει τα σύνορα και να συνεχίσει χωρίς εμπόδια, ώσπου έφτασε στην Αθήνα.

Σήμερα ελπίζει πως θα βγουν σύντομα τα έγγραφά του και πως θα μπορέσει να επιστρέψει στη Γερμανία, δεκατέσσερις ολόκληρους μήνες από τότε που έπεσε θύμα μιας αστυνομικής ομάδας, η δράση της οποίας θυμίζει έντονα παρακρατικό μηχανισμό, τον οποίο φαίνονται αδύναμες ή απρόθυμες να αντιμετωπίσουν οι αρμόδιες αρχές.

Επιλεκτικές «ευαισθησίες» από εισαγγελία και υπουργείο

Εύλογα και σοβαρά ερωτήματα γεννά η αντίδραση του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και των εισαγγελικών αρχών απέναντι σε μαρτυρίες επιχειρήσεων επαναπροώθησης που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας.

Η ενημερωτική ιστοσελίδα tvxs.gr δημοσίευσε στις 29 Ιανουαρίου αναλυτικό ρεπορτάζ, βασισμένο σε μαρτυρίες δύο δικηγόρων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή και συνοδευόμενο από ηχητικά ντοκουμέντα και βίντεο, για επιχειρήσεις επαναπροώθησης που συνέβησαν τον Οκτώβριο, τον Νοέμβριο και στις 31 Δεκεμβρίου.

Η πρώτη αντίδραση πηγών του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη ήταν να ενημερώσει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη προκαταρκτική εξέταση στην Εισαγγελία Ορεστιάδας όχι για τη διαπίστωση της ακρίβειας των καταγγελιών, αλλά για τη δράση των δικηγόρων, το όνομα των οποίων, όπως ενημέρωναν οι πηγές του υπουργείου, εμπλέκεται σε ανώνυμη καταγγελία για διακίνηση προσφύγων.

Η σπουδή της εισαγγελίας και του υπουργείου εντυπωσιάζει, καθώς δεν έχει γίνει γνωστή παρόμοια διαδικασία για τη διερεύνηση της πληθώρας των εξαιρετικά σοβαρών καταγγελιών, αρκετές από τις οποίες ήταν επώνυμες, για επιχειρήσεις επαναπροώθησης στον Εβρο.

Δεκάδες μαρτυρίες και καταγγελίες επαναπροωθήσεων έχει δημοσιοποιήσει τα τελευταία χρόνια η «Εφ.Συν.», χωρίς να κινηθεί στις περισσότερες περιπτώσεις σοβαρή και ανεξάρτητη έρευνα ή χωρίς να γίνουν γνωστά τα πορίσματα των λίγων ΕΔΕ ή των ερευνών του τμήματος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. Αγνοείται η τύχη του φακέλου που παρέδωσε στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ξένη Δημητρίου η Ελληνική Ενωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, σχετικά με την επαναπροώθηση Τούρκων πολιτών που διώκονται από το καθεστώς Ερντογάν μετά την απόπειρα πραξικοπήματος το καλοκαίρι του 2016. Το θέμα το είχαν φέρει στη Βουλή 25 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ με ερώτησή τους.

Η εξαιρετικά γενικόλογη απάντηση του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Νίκου Τόσκα ότι οι αρχές ενεργούν με απόλυτο σεβασμό στην ισχύουσα νομοθεσία έδειχνε απαξίωση στη διαδικασία του κοινοβουλευτικού έργου και, φυσικά, ελλιπή αντίληψη της σοβαρότητας της κατάστασης, όπως σημείωνε η «Εφ.Συν.» («Ο κ. Τόσκας και η διαπίστωση του αυτονόητου», 24 Ιουλίου 2017).

Ανάλογης σοβαρότητας ήταν η λιτή απάντηση του υπουργείου στις νέες καταγγελίες επαναπροώθησης: «Η χώρα μας δεν προχωρά σε παράνομες επαναπροωθήσεις προσφύγων μεταναστών. Στην περιοχή του Εβρου, κατά το έτος 2017, εισήλθαν 7.544 πρόσφυγες/μετανάστες και όλοι οδηγήθηκαν σε Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης, όπου το μεγαλύτερο μέρος εξ αυτών ζήτησε χορήγηση ασύλου».

Φυσικά, ο επίσημος αριθμός όσων προσφύγων και μεταναστών καταγράφηκαν στον Εβρο δεν λέει απολύτως τίποτα σχετικά με την ύπαρξη άλλων προσφύγων και μεταναστών που όχι μόνο δεν καταγράφηκαν επισήμως, αλλά ενδεχομένως επαναπροωθήθηκαν.

Σε κάθε περίπτωση, η απουσία σοβαρής έρευνας σε συνδυασμό με τη σπουδή να διερευνηθούν καταγγελίες για διακίνηση γεννά το ερώτημα αν στόχος είναι ο εκφοβισμός όσων επιχειρούν να φέρουν στο φως μια σκοτεινή δραστηριότητα που ευτελίζει την αξιοπρέπεια των προσφύγων, βάζει σε κίνδυνο τη ζωή τους και καταστρατηγεί κάθε έννοια κράτους δικαίου.

 

✔ Αλλη μία περίπτωση επαναπροώθησης Σύρου, αναγνωρισμένου πρόσφυγα στη Γερμανία, είχε δημοσιοποιήσει η «Εφ.Συν.» στις 19 Οκτωβρίου 2017: «Επαναπροώθηση χωρίς… εισιτήριο».
Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας, ο πρόσφυγας παραμένει στην Τουρκία, ενώ δεν έχει γίνει γνωστή καμία ενέργεια των ελληνικών αρχών.


(το προγενέστερο και αναφερόμενο εδώ, από την ΕφΣυν, άρθρο ακολουθεί επίσης παρακάτω):


4.

Η Εφημερίδα των Συντακτών

Επαναπροώθηση χωρίς… εισιτήριο

Τα εισιτήρια των μετακινήσεων του Σύρου πρόσφυγα, μέχρι να πέσει στα χέρια των αστυνομικών με τα λευκά βαν
Τα εισιτήρια των μετακινήσεων του Σύρου πρόσφυγα, μέχρι να πέσει στα χέρια των αστυνομικών με τα λευκά βαν

Αυτή τη φορά, θύμα των παράνομων αστυνομικών επιχειρήσεων απαγωγής και επαναπροώθησης που, σύμφωνα με πληθώρα στοιχείων και καταγγελιών, συνεχίζονται χωρίς σταματημό στον Εβρο, ήταν Σύρος αναγνωρισμένος πρόσφυγας στη Γερμανία από το 2015.

Ο Γ.Α. (τα πλήρη στοιχεία του βρίσκονται στη διάθεση της «Εφ.Συν.») έφτασε στη Θεσσαλονίκη με την πρωινή πτήση της Ryanair από το Αμβούργο στις 5 Οκτωβρίου, όπως δείχνει η κάρτα επιβίβασης.

Το εισιτήριο του Σύρου πρόσφυγα με πτήση της Ryanair από το Αμβούργο Το εισιτήριο του Σύρου πρόσφυγα με πτήση της Ryanair από το Αμβούργο |

Ταξίδεψε με το ΚΤΕΛ των 7 μ.μ. στο Διδυμότειχο για να συναντήσει συγγενή του, διανυκτέρευσε στην πόλη και πήρε το πρωινό ΚΤΕΛ στις 6.05 για να επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη, όπως λέει ο ίδιος από την Τουρκία, όπου βρίσκεται σήμερα, μιλώντας στην οργάνωση «Γέφυρες» της Αθήνας και στη συνέχεια στην «Εφ.Συν.».

Περίπου μισή ώρα μετά την αναχώρηση, το λεωφορείο σταμάτησε σε έλεγχο αστυνομικών που ζήτησαν ταυτότητες.

Ο Γ.Α. τους έδειξε τη γερμανική κάρτα διαμονής, το γερμανικό ταξιδιωτικό του έγγραφο και το αεροπορικό εισιτήριο.

«Με πήραν στο Αστυνομικό Τμήμα για να ελέγξουν τα έγγραφα, αλλά δεν μου επέτρεψαν να πάρω τον σάκο μου από το λεωφορείο. Με έβαλαν σε ένα μικρό δωμάτιο με τέσσερα κρεβάτια, μαζί με άλλους 24 ανθρώπους. Εμεινα εκεί μέχρι περίπου τις 7 το απόγευμα, χωρίς νερό και φαγητό. Εχω πίεση και παίρνω φάρμακα, αλλά δεν με άκουσαν ούτε ενδιαφέρθηκαν», αναφέρει.

Μαζί με άλλα περίπου 40 άτομα, τουλάχιστον ένα από τα οποία ήταν επίσης αναγνωρισμένος πρόσφυγας στη Γερμανία, τους έβαλαν σε δύο λευκά βαν χωρίς καθίσματα, όρθιους, και τους οδήγησαν στον Εβρο.

«Δεν μου έδωσαν πίσω τα χαρτιά μου ούτε το τηλέφωνό μου. Δεν μου έδωσαν κανένα χαρτί που να αποδεικνύει ότι με συνέλαβαν, ούτε γιατί με συνέλαβαν, ούτε ότι κράτησαν τα χαρτιά μου. Με έβαλαν με άλλους ανθρώπους σε μια φουσκωτή βάρκα. Προσπάθησα να προβάλω αντίσταση, τους εξηγούσα συνεχώς ότι ζω στη Γερμανία, ότι βρέθηκα εκεί σαν επισκέπτης. Με αγνόησαν και με χτύπησαν. Μας πήγαν με το φουσκωτό στην άλλη πλευρά του ποταμού, στην τουρκική, και μας άφησαν εκεί. Δεν είχα τίποτα. Ούτε νερό, ούτε φαγητό, ούτε φάρμακα για 12 ώρες. Περπάτησα ώρες μέσα στη νύχτα μέχρι που βρήκα κάποιον που με οδήγησε στον σταθμό, από όπου πήρα λεωφορείο για την Κωνσταντινούπολη», λέει.

Ο δικηγόρος του στη γερμανική πόλη Φορ αναφέρει στην «Εφ.Συν.» πως έχει καταθέσει αναφορά στη γερμανική αστυνομία, ώστε να σταλούν στο γερμανικό προξενείο στην Κωνσταντινούπολη τα νέα έγγραφα του Γ.Α. για να μπορέσει να επιστρέψει στη Γερμανία.

Μέχρι τότε ο Γ.Α. φοβάται να ξεμυτίσει από το σπίτι, μήπως τον συλλάβει η τουρκική αστυνομία χωρίς χαρτιά και τον στείλει στη Συρία.

Τι λένε από την ΕΛ.ΑΣ.

Απαντώντας σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» πηγές της ΕΛ.ΑΣ. ισχυρίζονται ότι δεν ευσταθεί η καταγγελία και σημειώνουν ότι τη θεωρούν ακραία.

«Δεν υπάρχει περίπτωση να πάρουν κάποιον που έχει άσυλο στη Γερμανία και να τον γυρίσουν στην Τουρκία, ιδίως μαζί με άλλους 40», λένε.

Απαντώντας σε ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ στη Βουλή πριν από μερικούς μήνες, σχετικά με τις καταγγελίες της Ελληνικής Ενωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου για δύο περιστατικά επαναπροώθησης Τούρκων προσφύγων από ομάδες αστυνομικών και κουκουλοφόρων στον Εβρο, ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη Νίκος Τόσκας είχε περιοριστεί να αναφέρει ότι το υπουργείο και το αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. επιδεικνύουν «απόλυτο σεβασμό στα δικαιώματα» των προσφύγων και ότι το αστυνομικό προσωπικό που δραστηριοποιείται στα σύνορα έχει πάρει εντολές και ενεργεί σύμφωνα με τον νόμο.

Ο επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Νιλς Μουίζνιεκς έχει ζητήσει να διεξαχθεί σοβαρή και ανεξάρτητη έρευνα για κάθε καταγγελία επαναπροώθησης, χωρίς να έχει μέχρι στιγμής εισακουστεί από την ελληνική κυβέρνηση και τις ελληνικές αρχές, από όσα είναι γνωστά.


https://i2.wp.com/gcr.gr/templates/ja_puresite/themes/blue/images/logo-trans.png

Επαναλαμβανόμενες αναφορές για συστηματικές επαναπροωθήσεις στον Έβρο από εξυπηρετούμενους του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες

Αθήνα, 20 Φεβρουαρίου 2018

Σταθερές και με αυξανόμενο ρυθμό είναι οι αναφορές και οι καταγγελίες για τις παράνομες επαναπροωθήσεις προσφύγων στον Έβρο. Σύμφωνα με αυτές, άτομα χρήζοντα διεθνούς προστασίας, αιτούντες αλλά και αναγνωρισμένοι πρόσφυγες, αφού διέλθουν των συνόρων μέσω Έβρου, συλλαμβάνονται επί ελληνικού εδάφους, κρατούνται και οδηγούνται με αστυνομική συνοδεία στα σύνορα, όπου και επαναπροωθούνται στην Τουρκία.

Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (EΣΠ) λαμβάνει επαναλαμβανόμενες σχετικές καταγγελίες, ορισμένες εκ των οποίων δημοσιεύονται σήμερα, και οι οποίες καταδεικνύουν μια παγιωμένη πρακτική των αρχών, κατά τη διαχείριση των πληθυσμών των πολιτών τρίτων χωρών που επιδιώκουν παράτυπη είσοδο στη χώρα. Ο τρόπος και οι συνθήκες υπό τις οποίες λαμβάνουν χώρα προσθέτουν έτι περαιτέρω στην, ούτως ή άλλως, αυθαίρετη και αντίθετη στο εθνικό και διεθνές δίκαιο, πρακτική. Το πλέον ανησυχητικό, όμως, ζήτημα είναι πως, το τελευταίο διάστημα, τα σχετικά αναφερόμενα περιστατικά φαίνεται να αυξάνονται και να συστηματοποιούνται.

 

Πολυμελείς οικογένειες, εγκυμονούσες, θύματα βασανιστηρίων αλλά και ανήλικοι είναι μερικά από τα θύματα των επαναπροωθήσεων, που μιλούν μέσα από τις προσωπικές τους ιστορίες και τις τραγικές αναμνήσεις τους από κάποια επιχείρηση επαναπροώθησης στον Έβρο. Κοινός παρονομαστής των μαρτυριών τους, η αυθαίρετη σύλληψή τους σε αστυνομικά κρατητήρια, υπό άθλιες, μάλιστα, συνθήκες υγιεινής, η χρήση βίας, και η εν συνεχεία μεταφορά τους, στοιβαγμένοι σε βανάκια, στη μία όχθη του ποταμού, απ΄ όπου με βάρκες με υπεράριθμους επιβάτες, μεταφέρονται στην άλλη όχθη του ποταμού, θέτοντας εκ νέου τη ζωή τους σε κίνδυνο, κατά παραβίαση θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η αναφερόμενη αυτή πρακτική επαναπροωθήσεων, όπως αναδεικνύεται μέσα από πληθώρα μαρτυριών που βρίσκονται στη διάθεση του ΕΣΠ, παραβιάζει βασικές διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ήτοι το δικαίωμα μη επαναπροώθησης, όπως αυτό κατοχυρώνεται μεταξύ άλλων από τη Σύμβαση της Γενεύης (1951), το δικαίωμα πρόσβασης στο άσυλο, το οποίο ρητά προβλέπεται, μεταξύ άλλων από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ,  και την απόλυτη απαγόρευση της έκθεσης σε κίνδυνο βασανιστηρίων, απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης οποιουδήποτε προσώπου βρίσκεται εντός της ελληνικής επικράτειας, ανεξαρτήτως του καθεστώτος παραμονής του, σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ.

Υπενθυμίζεται ότι, ήδη από τον Ιούνιο του 2017, ο Επίτροπος για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου του Συμβουλίου της Ευρώπης, με αφορμή αναφερόμενες επαναπροωθήσεις από τα χερσαία ελληνοτουρκικά σύνορα, είχε καλέσει τις ελληνικές αρχές να σταματήσουν τις επιχειρήσεις επαναπροώθησης και να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα, ότι όλοι οι άνθρωποι που φτάνουν στην Ελλάδα μπορούν να ασκήσουν μέχρι τέλους το δικαίωμά τους να ζητήσουν και να απολαύσουν το δικαίωμα στο άσυλο.[1] Αντίστοιχα, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, είχε καλέσει τις ελληνικές αρχές να διερευνήσουν διεξοδικά τα αναφερόμενα περιστατικά.[2]

Λαμβάνοντας υπόψη τις επαναλαμβανόμενες και αυξανόμενες αναφορές σχετικά με πρακτικές επαναπροωθήσεων στον Έβρο, το ΕΣΠ καλεί τις ελληνικές αρχές να εξετάσουν τις αναφορές αυτές με τρόπο ενδελεχή, υπενθυμίζει δε, ότι τόσο οι εν λόγω πρακτικές, εφόσον επιβεβαιωθούν, όσο και η αποτυχία αυτές να εξεταστούν αποτελεσματικά και στο πλαίσιο μιας ανεξάρτητης διαδικασίας, συνιστούν παραβίαση του εθνικού δικαίου και των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας.

 

Διαβάστε την έκθεση με τις μαρτυρίες επαναπροωθήσεων εδώ

 

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με:

Δανάη Λειβαδά

Υπεύθυνη επικοινωνίας –Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες

Σολωμού 25, Τ.Κ. 10682, Αθήνα

Τηλ.: +30 210-3800990

Ε-mail: d.leivada@gcr.gr

 


[1] Council of Europe, Commissioner for Human Rights, 7 June 2017, http://bit.ly/2EqrsjC.

[2] Ύπατη Αρμοστεία ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Η Υ.Α. εκφράζει την έντονη ανησυχία της για τις αναφορές για άτυπες αναγκαστικές επιστροφές από την Ελλάδα στην Τουρκία, 8 Ιουνίου 2017, http://bit.ly/2EqVmnG.


 

Η Εφημερίδα των Συντακτών

Απροσδόκητη επιβεβαίωση των επαναπροωθήσεων στον Έβρο

Έβρος EUROKINISSI / E-EVROS.GR

H κατάθεση του ενός από τους δύο Έλληνες στρατιωτικούς που κρατούνται στην Ανδριανούπολη φέρνει με απροσδόκητο τρόπο στην επιφάνεια τις παράνομες επαναπροωθήσεις στον Έβρο.

Ο κρατούμενος ανέφερε ότι παρασύρθηκε στην τουρκική πλευρά, επειδή ακολουθούσε ίχνη μεταναστών για να τους συλλάβει. Βέβαια, ανώτατα στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. ισχυρίζονται ότι δεν γίνονται τέτοια πράγματα στον Έβρο, καθώς δεν προσφέρονται… η στάθμη του νερού και η μορφολογία του εδάφους.

Πράγματι δεν προσφέρονται, καθώς, σύμφωνα με τον στρατιωτικό, φαίνεται ότι μπορεί καμιά φορά να έχουν άσχημη κατάληξη για όσους επιχειρούν επαναπροωθήσεις.

Advertisements

6 thoughts on “29/01/2018 και όχι μόνο: Καταγγελίες βίαιων, παράνομων και συστηματικών επαναπροωθήσεων αιτούντων άσυλο, στον Έβρο

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: