Ευρωκόλαφος για ανεκτέλεστες αποφάσεις ΕΔΔΑ για βία αστυνομικών – λιμενικών και απαγόρευση τουρκικών ενώσεων

Το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) καλεί κυβέρνηση, κόμματα και πλειοψηφία ΜΜΕ και κοινωνίας πολιτών, αντί να πανηγυρίζουν κατά τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, να σκύψουν πάνω στις αυστηρές έως ταπεινωτικές για την Ελλάδα συνολικά αποφάσεις της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης που πάρθηκαν την περασμένη εβδομάδα για την πάνω από δεκαετία μη συμμόρφωση με σωρεία καταδικαστικών αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) που αφορούν ατιμωρησία αστυνομικών και λιμενικών που έκαναν βασανιστήρια ή κακομεταχείριση και διάλυση ή άρνηση εγγραφής τουρκικών μειονοτικών ενώσεων. Τα πλήρη κείμενα των αποφάσεων της 6 Δεκεμβρίου 2018 (που αποσιώπησαν ΟΛΑ τα ΜΜΕ) ακολουθούν σε μετάφραση του ΕΠΣΕ το οποίο με συνεχείς τεκμηριωμένες παρεμβάσεις του έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των αποφάσεων αυτών. Οι παρεμβάσεις του ΕΠΣΕ και οι αποφάσεις της ΕΥ είναι διαθέσιμες στις ιστοσελίδες:

https://greekhelsinki.wordpress.com/tag/makaratzis/
http://hudoc.exec.coe.int/ENG?i=004-15563 (σχετική ιστοσελίδα Επιτροπής Υπουργών)

https://greekhelsinki.wordpress.com/tag/bekir-ousta-and-others/
http://hudoc.exec.coe.int/ENG?i=004-15568 (σχετική ιστοσελίδα Επιτροπής Υπουργών)

1. Ατιμωρησία αστυνομικών και λιμενικών για χρήση βίας

  • Η Ελλάδα ελέγχεται γιατί έχει σύντομες προθεσμίες παραγραφής αδικημάτων για βασανιστήρια και κακομεταχείριση και έτσι δεν μπορεί να επανεξετάσει τις υποθέσεις που οδήγησαν σε καταδίκες από το ΕΔΔΑ, πλην της μόνης για την οποία υπάρχει καταδίκη από ελληνικά δικαστήρια για βασανιστήρια που δεν έχουν παραγραφή (υπόθεση Σιδηρόπουλου – Παπακώστα για βασανιστήρια με ηλεκτροσόκ το 2002).
  • Ζητείται από την Ελλάδα ενημέρωση για το αν παρέμειναν στην υπηρεσία οι αστυνομικοί και οι λιμενικοί δράστες των βασανιστηρίων και της κακομεταχείρισης στις 13 υποθέσεις που οδήγησαν σε καταδικαστικές αποφάσεις από το ΕΔΔΑ (για 9 από αυτές οι προσφυγές έγιναν από το ΕΠΣΕ).
  • Χαιρετίζεται η πρόθεση της κυβέρνησης να ζητηθεί συγγνώμη από τα θύματα βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης και αναμένεται η υλοποίησή της.
  • Ζητείται ενημέρωση για την αποτελεσματικότητα του Συνηγόρου του Πολίτη ως νέου μηχανισμού διερεύνησης των σχετικών καταγγελιών καθώς και για τον αντίκτυπο της εισαγωγής του ρατσιστικού κινήτρου στη διερεύνηση αυτών των υποθέσεων.
  • Ζητείται ενημέρωση για τα μέτρα για την ευθυγράμμιση του ορισμού των βασανιστηρίων με τις διεθνείς συμβάσεις και για την αφαίρεση της δυνατότητας μετατροπής ποινών φυλάκισης που επιβάλλονται για βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης σε πρόστιμα.

2. Απαγόρευση λειτουργίας τουρκικών μειονοτικών ενώσεων

  • Εκφράζεται λύπη για τη συνεχιζόμενη απαγόρευση λειτουργίας τουρκικών μειονοτικών ενώσεων και τη συνεχιζόμενη άρνηση συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ ακόμα και μετά την εισαγωγή νομοθεσίας για την επανεξέταση των υποθέσεων αυτών που αγνόησε το Εφετείο Θράκης αρνούμενο την άρση διάλυσης της Τουρκικής Ένωσης Ξάνθης.
  • Εκφράζεται βαθιά λύπη γιατί, περιφρονώντας τη νομολογία του ΕΔΔΑ, τα ελληνικά δικαστήρια μέχρι και τον Άρειο Πάγο το 2017 αρνήθηκαν την εγγραφή του Πολιτιστικού Συλλόγου Τούρκων Γυναικών Νομού Ξάνθης.
  • Καλείται η Ελλάδα να φροντίσει ώστε να αποφασίζει για τα θέματα αυτά η δικαιοσύνη σεβόμενη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ και για το λόγο αυτό να προχωρήσει και σε κατάρτιση των δικαστών στην ΕΣΔΑ και στην υποχρέωση συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ.
  • Λόγω της σοβαρότητας της υπόθεσης αποφασίστηκε να επανεξετασθεί η συμμόρφωση της Ελλάδας κατεπειγόντως το Σεπτέμβριο 2019.

Συμβούλιο της Ευρώπης – Απόφαση Επιτροπής Υπουργών: Επίβλεψη εκτέλεσης αποφάσεων ΕΔΔΑ Μακαρατζής κτλ. κατά Ελλάδας (βία αστυνομικών – λιμενικών)


ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΕΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

Αποφάσεις

CM/Del/Δεκ(2018)1331/H46-13

6 Δεκεμβρίου 2018

1331η συνεδρίαση, 4-6 Δεκεμβρίου 2018 (ΑΔ)

H46-12 Ομάδα αποφάσεων Μακαρατζής κ.λπ. κατά Ελλάδας
(Προσφυγές υπ’ αριθ. 50385/99 κτλ.)

Επίβλεψη της εκτέλεσης των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου

Αποφάσεις

Οι Αναπληρωτές

1. υπενθυμίζοντας ότι αυτές οι υποθέσεις αφορούν τη χρήση δυνητικά θανατηφόρας βίας και κακομεταχείρισης από όργανα επιβολής του νόμου καθώς και την έλλειψη αποτελεσματικών ερευνών ικανών να οδηγήσουν σε επαρκείς πειθαρχικές και ποινικές κυρώσεις·

Όσον αφορά τα ατομικά μέτρα

2. υπενθυμίζουν με λύπη ότι, λόγω των ισχυόντων κανόνων παραγραφής, δεν είναι δυνατή η επανεξέταση υπερβολικά επιεικών καταδικαστικών αποφάσεων ή αναποτελεσματικών ποινικών ανακρίσεων (ειδικότερα της πρόσφατης υπόθεσης Andersen).

3. εκφράζουν επίσης τη λύπη τους για το γεγονός ότι στην υπόθεση Zontul, λόγω της τότε ισχύουσας ελληνικής νομοθεσίας, η επανεξέταση της ποινικής καταδίκης των λιμενικών υπεύθυνων για προσβολή της σεξουαλικής αξιοπρέπειας δεν θα επέτρεπε να ληφθεί υπόψη η διαπίστωση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ότι τα γεγονότα αποτελούσαν βασανιστήρια κατά την έννοια του άρθρου 3 της Σύμβασης, καθώς στην έννοια των βασανιστηρίων στην ελληνική νομοθεσία δεν περιλαμβάνονταν τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης· σημείωσαν ωστόσο με ικανοποίηση την απόφαση του Συνήγορου του Πολίτη να επαναλάβει τις πειθαρχικές έρευνες σχετικά με τις συνέπειες των εν λόγω πράξεων·

4. εξέφρασαν τη λύπη τους για το γεγονός ότι σε όλες τις περιπτώσεις – εκτός από εκείνες των Σιδηρόπουλου – Παπακώστα και Andersen – η επανάληψη των πειθαρχικών ερευνών δεν ήταν δυνατή λόγω του ότι τα αδικήματα είχαν παραγραφεί·

5. κάλεσαν τις αρχές να ενημερώσουν την Επιτροπή μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 2019 για την επανεξέταση των πειθαρχικών ερευνών σχετικά με τις υποθέσεις Σιδηρόπουλου – Παπακώστα και Andersen·

6. επισημαίνοντας επίσης την ιδιαίτερη πολυπλοκότητα του ζητήματος παραγραφής στην υπόθεση Zontul, κάλεσαν τις αρχές να υποβάλουν στην Επιτροπή έως την 1η Σεπτεμβρίου 2019 τα πλήρη πορίσματα του Λιμενικού Σώματος σχετικά με την επανάληψη της πειθαρχικής διαδικασίας, ιδίως όσον αφορά την παραμονή στην υπηρεσία των υπευθύνων·

7. χαιρέτισαν την πρόθεση των αρχών να ζητήσουν από τους επικεφαλής των υπηρεσιών που εμπλέκονται σε βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης να ζητήσουν γραπτή συγγνώμη από τους προσφεύγοντες· κάλεσαν τις αρχές να ενημερώσουν την Επιτροπή μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 2019 για οποιαδήποτε περαιτέρω εξέλιξη·

Όσον αφορά τα γενικά μέτρα

8. κάλεσαν τις αρχές να εντείνουν τις συνεχιζόμενες προσπάθειές τους για την εξάλειψη όλων των μορφών κακομεταχείρισης από τα όργανα επιβολής του νόμου, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις συστάσεις της CPT και τις κάλεσαν να παράσχουν στην Επιτροπή συγκεκριμένες και λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα ληφθέντα ή προβλεπόμενα μέτρα σε απάντηση στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στις υποθέσεις αυτές·

9. όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των ερευνών, κάλεσαν τις αρχές να υποβάλουν έως την 1η Σεπτεμβρίου 2019 λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα ακόλουθα θέματα:

α) την αναστολή της παραγραφής για αξιόποινες πράξεις που σχετίζονται με παραβάσεις παρόμοιες με εκείνες στις υπό κρίση υποθέσεις·

β) τη γενική δυνατότητα επανέναρξης πειθαρχικών ερευνών σε περιπτώσεις όπου έχει ήδη αποφασισθεί ποινική ή πειθαρχική ευθύνη, λαμβανομένης υπόψη της αρχής ne bis in idem που κατοχυρώνεται στον νόμο 4443/2016·

γ) την αποτελεσματικότητα του νέου μηχανισμού καταγγελίας (Συνηγόρου του Πολίτη), ιδίως υπό το πρίσμα των αποτελεσμάτων των ερευνών επί των καταγγελιών που υποβλήθηκαν μετά την έναρξη λειτουργίας του μηχανισμού στις 9 Ιουνίου 2017·

δ) τον αντίκτυπο της νέας ενισχυμένης νομοθετικής προστασίας κατά του ρατσιστικού εγκλήματος και τα ενδεχόμενα νέα μέτρα που προβλέπονται για τη διασφάλιση της διερεύνησης πιθανών ρατσιστικών κινήτρων όταν παρουσιάζεται κακομεταχείριση στο πλαίσιο της επιβολής του νόμου·

ε) το κατά πόσον οι αποφάσεις για την περάτωση ποινικών ανακρίσεων λόγω παραγραφής μπορούν να υποβληθούν σε δικαστική ή άλλη ανεξάρτητη επανεξέταση·

στ) τα μέτρα που ελήφθησαν ή σχεδιάστηκαν στο πλαίσιο της τρέχουσας αναθεώρησης του Ποινικού Κώδικα, προκειμένου να ευθυγραμμιστεί πλήρως η διεξαγωγή των ποινικών ανακρίσεων σε περιπτώσεις κακομεταχείρισης και οι σχετικές κυρώσεις με τις απαιτήσεις της νομολογίας του Δικαστηρίου, ιδίως όσον αφορά τον ορισμό των βασανιστηρίων και τις δυνατότητες μετατροπής ποινών φυλάκισης που επιβάλλονται για βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης σε ποινές μη στερητικές της ελευθερίας.

[Μετάφραση στα ελληνικά από το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) από το αγγλικό πρωτότυπο διαθέσιμο εδώ

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s