Ελάφρυνση ποινών για ρατσιστικά εγκλήματα!

Στο Νέο Ποινικό Κώδικα οι ποινές για τα εγκλήματα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά μειώθηκαν σε δύο από τις τέσσερις περιπτώσεις, στα ελαφρύτερα και στα βαρύτερα εγκλήματα!

Τα πλημμελήματα με ποινές έως ένα έτος, αν ήταν ρατσιστικά τιμωρούνταν μέχρι τον Ιούλιο 2019 με ποινές 6 μήνες έως 2 έτη. Τώρα τιμωρούνται με ποινές 6 μήνες έως 1 έτος.

Τα λοιπά πλημμελήματα με μέγιστες ποινές από πάνω από ένα έως πέντε έτη αν ήταν ρατσιστικά τιμωρούνται χωρίς τροποποίηση με ελάχιστες ποινές αυξημένες κατά ένα έτος.

Τα κακουργήματα που τιμωρούνται με ποινές 5-10 έτη, αν ήταν ρατσιστικά τιμωρούνται χωρίς τροποποίηση με ποινές 7-10 έτη.

Τα κακουργήματα που τιμωρούνται με μέγιστες ποινές περισσότερο από 10 έτη, αν ήταν ρατσιστικά τιμωρούνταν μέχρι τον Ιούλιο 2019 με ποινές με κατώτατο όριο αυξημένο κατά 3 έτη. Τώρα τιμωρούνται με ποινές με κατώτατο όριο αυξημένο κατά 2 έτη.


Άρθρο 81Α – Ποινικός Κώδικας
Έγκλημα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά

 

α) Στην περίπτωση πλημμελήματος, που τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα (1) έτος, το κατώτερο όριο της ποινής αυξάνεται στους έξι (6) μήνες και το ανώτερο όριο αυτής στα δύο (2) έτη. Στις λοιπές περιπτώσεις πλημμελημάτων το κατώτερο όριο ποινής αυξάνεται κατά ένα (1) έτος.

β) Στην περίπτωση κακουργήματος, που το προβλεπόμενο πλαίσιο ποινής ορίζεται σε πέντε (5) έως δέκα (10) έτη, το κατώτερο όριο ποινής αυξάνεται κατά δύο (2) έτη. Στις λοιπές περιπτώσεις κακουργημάτων το κατώτερο όριο ποινής αυξάνεται κατά τρία (3) έτη.

γ) Στην περίπτωση εγκλήματος, που τιμωρείται με χρηματική ποινή, το κατώτερο όριο αυτής διπλασιάζεται.

Σε περίπτωση μετατροπής της ποινής φυλάκισης που έχει επιβληθεί κατά τα παραπάνω, το ποσό της μετατροπής δεν μπορεί να είναι κατώτερο από το διπλάσιο του κατώτατου ορίου του προβλεπόμενου ποσού μετατροπής.


Άρθρο 82Α – Ποινικός Κώδικας (Νόμος 4619/2019)
Έγκλημα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΙΣΧΥΟΣ: 01/07/2019

 

Εάν έχει τελεστεί έγκλημα κατά παθόντος, η επιλογή του οποίου έγινε λόγω των χαρακτηριστικών φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκείας, αναπηρίας, γενετήσιου προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, το πλαίσιο ποινής διαμορφώνεται ως εξής:

 

α) Στην περίπτωση πλημμελήματος, που τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα έτος, το ελάχιστο όριο της ποινής αυξάνεται κατά έξι μήνες. Στις λοιπές περιπτώσεις πλημμελημάτων, το ελάχιστο όριο αυτής αυξάνεται κατά ένα έτος.

β) Στην περίπτωση κακουργήματος το ελάχιστο όριο ποινής αυξάνεται κατά δύο έτη.

Prosecution of racist crimes in Greece 2015-2019

GREEK HELSINKI MONITOR (GHM)
Address: P.O. Box 60820, GR-15304 Glyka Nera
Tel.: (+30) 2103472259 Fax: (+30) 2106018760
email: panayotedimitras@gmail.com website: https://greekhelsinki.wordpress.com



Prosecution of racist crimes in Greece 2015-2019:
Excerpt from a communication to the Council of Europe’s Committee of Ministers

19 October 2019

  1. New legislation for hate crimes

In 2014, Greece amended its anti-racism law 927/79 and contrary to its claims it decriminalized hate speech. This is an excerpt from GHM et al. submission to UN CERD in July 2016.

 Submission to UN CERD in 2016 on decriminalization of hate speech in 2014

It is astonishing that in its September 2015 report to CERD Greece misleadingly claims that “114. As explained in Greece’s previous reports, Law 927/1979 … criminalizes the expression in public, either orally or by the press or by written texts or through depictions or any other means, of offending ideas against any individual or group of individuals.” That was the content of old article 2 of Antiracism Law 927/79 penalizing hate speech against persons by virtue of their racial or ethnic origin or their religious affiliations. Such acts were prosecuted ex officio without the victims having to file a complaint. Victims could be any members of the ethnic or religious group offended. However, that Article was abolished with Law 4285/10-9-2014, a whole year before the report to CERD was submitted!

Moreover, during Greece’s review by the Human Rights Committee (HRCttee) in October 2015, the Greek delegation stated that victims of hate speech can alternatively now use the usual articles on libel and defamation with the addition of the new Article 81A of the Criminal Code on racist crimes. However, the crimes of libel and defamation cannot be prosecuted ex officio but victims have to file complaints which such vulnerable persons would rarely do, let alone that they have to pay court fees (of 150 euros) and engage lawyers. Only for complaints based on anti-racism Law 927/79 is there an exemption from such court fees, while free legal aid is available only for very poor persons.

Secondly, the articles on defamation and libel invoked punish such crimes if they are committed against individuals and not against groups of individuals, as there are no articles in the criminal code on group defamation or group libel. That means for example that if one insults another person who is a Rom saying “you dirty Gypo” the latter can file a complaint based on those articles. If however the offender said “I do not like all those dirty Gypos” there is no longer a crime to prosecute.

It should be taken into consideration that through 2015 there has been only one conviction under Law 927/79 that was upheld on appeal. It was based on old article 2 and the incriminating text was “Thank God, not even 1,500 Jews are left in Thessaloniki…” Such a text would not have reached even the indictment today as there is no individual libel or defamation in it. That case like 60+ other cases based on 927/79 had been taken to justice and litigated by Greek Helsinki Monitor.

Finally, it was unfortunate that the State claimed during its review by HRCttee that ECRI had welcomed the amended Law 927/29. Here is the crucial paragraph 4 of ECRI’s report published in January 2015:  “Article 1.1 of Law 927/1979 criminalises the intentional public incitement to acts or activities that may result in discrimination, hatred or violence against individuals or groups based on their racial, national or ethnic origin, colour, religion, sexual orientation or gender identity. The creation or leadership of or participation in a group that promotes racism is banned by Article 1.4 of the law. While the law covers the recommendation contained in § 18 c of ECRI’s General Policy Recommendation (GPR) No. 7 on national legislation to combat racism and racial discrimination, which relates to racist threats, it does not address those in §§ 18 b, referring to insults and defamation, or 18 f, concerning the public dissemination, public distribution or production or storage of racist material[emphasis added].

The above information was included in a GHM/MRG-G/HUG/SOKADRE submission to HRCttee during Greece’s review on 19 October 2015, to counter Greece’s misleading claims. The attached ensuing related HRCttee concluding observation and recommendation shared the concerns of GHM/MRG-G/HUG/SOKADRE: CERD is requested to make a similar recommendation to Greece for the reintroduction of the prohibition and prosecution of of hate speech, also in line with CERD’s own 2009 recommendations.

[HRCttee on] Racism and xenophobia

13. While acknowledging efforts made by the State party to combat hate crimes, the Committee is concerned that the new Law 4285/2014 and the provisions introduced in the Penal Code may hinder investigations and prosecutions of racist hate crimes involving public insults and defamation against groups. The Committee is also concerned about continued reports of racist attacks and hate speech against migrants, refugees and Roma. The Committee notes with concern that cases of racism are underreported allegedly due to lack of trust in the authorities and the absence of an effective complaints mechanism. The Committee regrets that sanctions imposed are insufficient to discourage and prevent discrimination (arts. 2, 19, 20 and 26).

14. The State party should review its legislation with a view to ensuring that all advocacy of national, racial or religious hatred is prohibited by law, and that all cases of racially motivated violence are systematically investigated, that the perpetrators are prosecuted and punished, and that appropriate compensation is awarded to the victims. The State party should take effective measures to improve the reporting of hate crimes. Furthermore, the State party should strengthen its efforts to eradicate stereotypes and discrimination against migrants, refugees and Roma, inter alia, by conducting public awareness campaigns to promote tolerance and respect for diversity.

 Related concluding observations of UN CERD

On the basis of the material submitted by GHM et al UN CERD made the following observations:

Anti-racism legal framework

  1. While noting with appreciation the positive aspects incorporated in the new anti-racism law No. 4285/2014, the Committee remains concerned that the new law is not fully compliant with the requirements of article 4 of the Convention, particularly as it does not criminalize the dissemination of ideas based on racial superiority and does not provide for a procedure to declare illegal and prohibit racist organizations. The Committee is also concerned at the persistence in the State party of the political party Golden Dawn, to which the delegation referred in its opening statement as the most prominent racist organization, inspired directly by neo-Nazi ideas (art. 4).
  2. Recalling its general recommendations No. 7 (1985) and No. 15 (1993) relating to the implementation of article 4 of the Convention, the Committee recommends that the State party bring its anti-racism legal framework in full compliance with the requirements of article 4 of the Convention, and ensure its strict application. The State party should, inter alia, declare illegal and prohibit organizations that promote and incite racial discrimination, such as Golden Dawn, as previously recommended by the Special Rapporteur on contemporary forms of racism, racial discrimination, xenophobia and related intolerance, and by the Council of Europe Commissioner for Human Rights.

Implementation of anti-discrimination provisions

  1. The Committee welcomes the information provided on the increased application of the anti-racist legislation in the State party by law enforcement authorities and in courts. It, however, remains concerned at the still low invocation and application of anti-racism legal provisions and the low rate of convictions in courts (art. 2).
  2. The Committee recommends that the State party intensify its measures to strengthen the application of anti-racism provisions. To that end, the State party should:

(a) Increase the human, financial and technical resources allocated to law enforcement authorities entrusted with investigating hate and racial crimes, namely, the special prosecutors and special police units, and ensure these bodies’ outreach throughout the country;

(b) Undertake awareness-raising measures, including regular mandatory pre-service and in-service training, especially among the police, prosecutors, judiciary and lawyers, on the legal framework governing anti-discrimination and on the investigation of complaints of hate crimes.

Greece should therefore amend the related legislation along the lines recommended by the three highest expert bodies in the Council of Europe and the UN. As for “the still low invocation and application of anti-racism legal provisions and the low rate of convictions in courts” it is confirmed by the data Greece provided to CM-DH and even more the data GHM has available: both are analysed below.

  1. Data on prosecution of hate crimes

In its October 2019 Action report concerning the Sakir group of cases Greece provides data on complaints and prosecution of hate crimes that confirm UN CERD’s concern on “the still low invocation and application of anti-racism legal provisions and the low rate of convictions in courts.” In that data, Greece reports 2015-2017 368 complaints for alleged racist crimes, 127 criminal prosecutions, 19 convictions and 4 acquittals. It also reports an additional 421 complaints for 2018-2019 but fails to give any information on what happened to them. It also claims that in mid-2019 there were 220 court briefs with the ΡΒ (racist violence) signalization.

prosecution of hate crimes in greece 19-10-2019 table

GHM is the plaintiff in the vast majority of those cases, hence responsible for the “explosion” in the figures since 2017 and will provide an analysis here. The table above has police data for the whole country reported by Greece, and the “PB” court briefs with the Athens Prosecutor for Racist Crimes and then how many of them concern complaints filed by GHM. Obviously, there are scores of additional court briefs with Prosecutors outside Athens. Most result from GHM complaints first submitted to the Athens Prosecutor for Racist Crimes or to the specialized Attica Police Security Department for Combatting Racist Crimes, who transfer them to the Prosecutors outside Athens because they concerns acts in their areas. In the period from 2015 through mid-October 2019, GHM has filed complaints for 586 alleged racist crimes (482 in the table below with Athens Prosecutor for Racist Crimes “PB” signalization, and an additional 104 with different signalization in Athens or, mostly outside Athens). The vast majority of these complaints are still at the hands of prosecutors; some led to archiving and a few to referrals to trials. GHM is collecting a large number of related decisions to be able to document these trends.

We provide here indicative information on decisions to archive GHM complaints on alleged racist behavior issued by Greece’s supposedly most important anti-racism prosecutor accessed this week:

  • A 2018 article on criminality in Greece by a then Appeals Court Prosecutor and now Deputy Prosecutor at the Court of Cassation where he stated inter alia that “illegal immigrants and refugees constitute a population group with a high rate of serious criminality … Greece, with the armies of hordes of destitute aliens, tends to become not only a dump of human souls, but, worst of all, a dangerous arena of multifaceted and upgraded crime.” With Decision 2907/5-9-2019 the Athens Prosecutor for Racist Crimes (who is also the National Point of Contact of OSCE/ODIHR on Racist Crimes for Greece and has recently been promotes to Deputy Appeals Court Prosecutor) archived the GHM complaint as not racist arguing that the article is an analysis of the weaknesses of the criminal system in Greece, adding that the entry to Greece without proper procedures of the tens of thousands of foreigners is a crime of the competence of the first instance courts, even though not one prosecutor in such courts ever pressed such charged.
  • A 2018 post by a leader of a marginal “liberal” party claiming that “being a Muslim is a penal crime.” With Decision 2615/5-8-2019, the same prosecutor archived the GHM complaint as not racist but arguing that the post was a critical review of the principles of “Mahometanism” (term not used by the Muslims or the state in Greece…), with references to dogmas of that religion making its followers act in ways that constitute penal crimes like threat and constitution of criminal organization…
  • A 2018 speech by the Mayor of Asprpoyrgos, a Greater Athens suburb with a significant Roma population, who spoke of “the uncontrolled group of Roma that has been active in the region for several years cannot come to their senses… the daily behavior of this particular group, characterized by others as vulnerable, but whose racism against us we endure, while we are called racists, has continued to operate in our region for over 20 years.” With Decision 169/19-8-2019, the same prosecutor archived the GHM complaint as not racist arguing that the Mayor did not refer to the Roma as a whole but to those Roma who engage in criminal activity and in fact repeatedly over the years, a claim that GHM states is at least unfounded recalling that Greece has been convicted twice for anti-Roma behavior (including school segregation) in that particular city led by its then Mayor.

In all three cases, the persons against whom the complaints were submitted were NOT asked to provide explanations as usually happens with complaints: the supposedly specialized prosecutor took upon herself to argue on their behalf so as to archive the complaints.

More generally, Athens Prosecutors for Racist Crimes are prosecutors who are assigned that duty in addition to their other duties for one year and change year after year. During the one-year term of the aforementioned prosecutor (2018-2019), she archived several cases (including the three mentioned above) but did not refer anyone to trial. On the contrary, her predecessor (2017-2018) referred to trial in 2019 and 2020 the following nine cases:

  • An extreme right newspaper for a front page article with the title “Transvestite Parliament – Beat all ‘sissies’ – this abortion of a law [on civil unions] was voted by 148 ‘perverts.’”
  • A former Foreign Minister who said in a television interview that “The only good Turk is a dead Turk. I believe it because I haven’t found a good Turk. They lack elementary knowledge. The Turk does not have a sense of the law.”
  • An at the time member of the Political Committee of New Democracy who wrote in a post that “being gay, bi, and trans is a perversion and unnatural.”
  • The leader of a marginal left party who wrote a conspiracy theory article stating inter alia that “[arriving] illegal immigrants are suspects for terrorist acts” calling for a “general rebellion.”
  • An extreme right blog which published a hoax alleging that “Video shock: Pakistani fanatics declare jihad in Greece – small children are initiated in the use of weapons” – the video is from a school play in the celebration of a Pakistani national day.
  • An at the time Deputy Minister of Education who said in a speech before Parliament inter alia that “with patience and perseverance Jews secured the ownership of the Holocaust so as to claim their vindication.”
  • An extreme right columnist and an extreme right blog who published in front pages an article with the title “Parliament a Jewish Synagogue!!!” when a commemorative plaque for inter-war Greek Jewish MPs victims of the Holocaust was inaugurated in Parliament.

Moreover, in the information provided by Greece, detailed reference is made to two court judgments, both though involving GHM. Athens First Instance Court Judgment 1667/2018 concerns a Golden Dawn candidate who proffered on camera racist insults against Pakistani migrants. This was his conviction on appeal. In the first instance trial, two GHM lawyers had provided support for a Pakistani community leader as civil claimant. However, in the very end of that trial the civil claimant was thrown out as not personally offended. Athens Mixed Jury Appeals Court Judgment 286/2019 was the conviction on appeal of two Golden Dawn members who had killed a Pakistani migrant, where GHM spokesperson was involved as a witness in the first instance trial to explain racist motivation. However, and contrary to the claims of the government, the judgment did not include the racist motivation because (as expressly stated in p. 110) the previous related article 79.3 PC had been abolished while the new Article 81A PC called for harsher sentencing and thus could not be used. In any case, the CM-DH should know that the two defendants had been convicted to life in prison sentences at the first instance trial. On appeal, though, they were convicted to a reduced prison sentence of 21 years and 5 months, as the court recognized the mitigating circumstance of good behavior after the act. Moreover, they have since been set free after having stayed in prison for 6 years and 4 months, because of several measures allowing such release on parole! Finally, as to the claims of Greece that the parents of the victim were informed and travelled to Greece and testified, all that was done by a group of volunteer lawyers of the Jail Golden Dawn collective who bore all the expenses.

Regrettably, several prosecutors do not use Article 81A (now 82A) on racist motivation even in blatant racist cases. GHM referred in December 2018 to the Prosecutor of the Court of Cassation two examples. In November 2018, six persons were convicted (to light sentences up to 15 years that triggered a prosecutor’s appeal) for the brutal murder of an African American tourist in Zakynthos. Although GHM had asked during the pre-trial procedure that the charges include racist motive, this was not done. In December 2018, an asylum seeker from Bangladesh was badly beaten with an iron bar by a resident in Lesbos: the case was not assigned to the Prosecutor for Racist Crimes of Lesbos and the charges did not include racist motivation. In the same letter, GHM informed the Prosecutor of the Court of Cassation that the Athens Prosecutors for Racist Crimes does not have an office and changes very year; that who is the Piraeus Prosecutor for Racist Crimes is not known even by members of the secretariat of that Prosecutor’s Office when asked (by GHM) and that several court briefs on alleged racist crimes were assigned not to her but to all Piraeus Prosecutors; and that the same practice of assignment of complaints for racist crimes to various prosecutors occurs in the other 22 regional Prosecutor Offices despite the fact that in each one of them a Prosecutor for Racist Crimes is formally assigned that duty and all the 24 such names are in a Prosecutor of the Court of Cassation list. No wonder than that even Greece in its communication to CM-DH on the Sakir group of cases makes reference to the appointment of just five Prosecutors for Racist Crimes and not to the 24 appointed such Prosecutors!

Finally, the problem is not just with prosecutors but also with judges that acquit defendants for notorious racist articles; in some cases these defendants are supported by calls for acquittal by prominent persons including a former EU Ombudsman and several academics. From the “Islamophobia in Greece: National Report 2018” written by two academic researchers:

In May 2018, the trial of a well-known author who wrote an Islamophobic text after the attacks of November 2015 in Paris took place in Athens after a lawsuit of the Greek Helsinki Monitor. The trial was to take place initially during 2017 but it was postponed. According to the charges she went on trial for violating the anti-racist law (4285/2014) and some articles of the penal code and more particularly for public incitement of violence and hatred. It should be noted that the author was supported by other authors and journalists arguing either that she has the right of freedom of speech or that she said nothing wrong because Islam is indeed a problem and not a moderate religion. The court acquitted her on all charges, a decision that, on the one hand, was considered as a victory of freedom of speech and opinion, and, on the other, as a victory of racist and Islamophobic discourse. What was also interesting and publicly commented on was the oration of the public prosecutor in which she argued that “the opinions the accused expressed are similar to the views that passed through our minds after the attack in Bataclan [Paris, 2015]. Her text is just an expression of opinion and it is impossible to satisfy the burden of proof that a crime was committed”. As some argued, such an oration coming from a judge proves that Islamophobia runs deep in Greek society on many different levels -something that needs to be addressed.

GHM quotes here selected excerpts from the incriminating text: “Islam is not a religion like the other [religions], it is a political programme, it is an ideology of barbarisation… The militant Muslim is the person who beheads the infidel, while the moderate Muslim holds the feet of the victim.”

A few years ago the aforementioned self-professed Nazi, initially convicted at the first instance trial, was acquitted on appeal, which was subsequently confirmed by the Court of Cassation, of racism charges for his book “Jews – The whole truth” . Selected excerpts by the Central Board of Jewish Communities in Greece “I declare from the outset that I am a Nazi and a fascist, racist, anti-democratic and am an anti-Semite… That’s the only thing Jews understand: an execution squad within 24 hours… Ridding Europe of the Jews is necessary because Judaism poses a threat to the freedom of Nations… I constantly blame the German Nazis for not ridding our Europe of Jewish Zionism when it was in their power to do so… And now the time has come for us to call the Jew by the name he deserves…… He is the sub-human Jew!… It is the fault of the civilized world that tolerates the international parasites that are called Jews… the time for retaliation has come… My book, which you are now reading, is simple proof that we are not afraid of the Jews. We scorn them for their morality, their religion, and their acts, which together prove that they are sub-human… Mark my words. This time there will be no kind German Nazis to gather up the Jews and send them to Madagascar, but Knights of the White Apocalypse. I imagine them galloping, swords unsheathed, on golden steeds of death… Free yourselves from Jewish propaganda that deceives you with falsehoods about concentration camps, gas chambers, ‘ovens’ and other fairy tales about the pseudo-holocaust…” The trial was held following a GHM complaint.


Recommendations to the Committee of Ministers

The Committee of Ministers is requested to ask Greece to: 

  1. Amend anti-racism Law 927/79 so as to implement recommendations by ECRI, UN HRCttee and UN CERD to criminalize racist insults and defamation, and the public dissemination, public distribution or production or storage of racist material.
  1. Intensify its measures to strengthen the application of anti-racism provisions, including through regular mandatory pre-service and in-service training, especially among the police, prosecutors, judiciary and lawyers, on the legal framework governing anti-discrimination and on the investigation of complaints of hate crimes.
  1. Improve the data collection so that it reflects accurately the existing situation including an analysis by Prosecutor Offices and by nature of the charges pressed and of the crimes for which acquittals or convictions have been issued, as well as specify if they concern first instance judgments or are final upheld on appeal.
  1. Cooperate with civil society organizations that file complaints for alleged racist crimes both in data collection and with membership in related working groups or national commissions for human rights or against racism (Note: GHM is not a member in either).
  1. Request from the Prosecutor of the Court of Cassation to seek available remedies against archiving decisions or judgments that lead to non-prosecution or acquittals for manifestly evident racist crimes, as well as against the failure to invoke a racist motive when it is manifestly evident, even in convictions.
  1. Set a 2020 deadline for the submission of information regarding the implementation of the above recommendations, taking into consideration the anticipated ECRI contact visit in 2020 for the preparation of ECRI’s 6th cycle country monitoring report on Greece.

Σχόλια σε διαβούλευση για ποινικούς κώδικες

18 Οκτωβρίου 2019, 11:39 | Παρατηρητήριο Ρατσιστικών Εγκλημάτων
[Αφορά το άρθρο 137Α “Βασανιστήρια”]

Είναι θετικό πως ενσωματώσατε δύο από τις συστάσεις της Επιτροπής του ΟΗΕ κατά των Βασανιστηρίων με την αντικατάσταση του όρου «μεθοδευμένη» με τον όρο «εσκεμμένη» και την προσθήκη πως υπάρχουν βασανιστήρια και όταν η επιλογή του παθόντος έχει γίνει λόγω συγκεκριμένων χαρακτηριστικών, όπως του φύλου, της θρησκείας κλπ.

Θα ήταν πάντως καλύτερα για το πρώτο να μπει η ορολογία από την επίσημη μετάφραση της Σύμβασης «ο όρος «βασανιστήρια» σημαίνει κάθε πράξη με την οποία, σωματικός ή ψυχικός πόνος ή έντονη οδύνη επιβάλλονται με πρόθεση σ’ ένα πρόσωπο»

Η Επιτροπή του ΟΗΕ κατά των Βασανιστηρίων όμως ζήτησε από την Ελλάδα να μην υπάρχει παραγραφή για τα αδικήματα αυτά. Αυτό πρέπει να συμπεριληφθεί ώστε να συμμορφωθεί η χώρα με την ανάλογη σύσταση.

Ζήτησε επίσης να αναφέρεται ρητά «εφ’ όσον ένας τέτοιας πόνος ή οδύνη επιβάλλονται από δημόσιο λειτουργό ή κάθε πρόσωπο που ενεργεί με επίσημη ιδιότητα ή με την υποκίνηση ή τη συναίνεση ή την ανοχή του» που είναι ευρύτερο του υπάρχοντος «υπάλληλος ή στρατιωτικός.»

Τέλος, η Επιτροπή εξέφρασε την ανησυχία της για τη μείωση της μέγιστης ποινής από 20 σε 10 χρόνια στην παράγραφο 1. Πρέπει για λόγους συμμόρφωσης να επανέλθει η ποινή της κάθειρξης χωρίς όριο.

Ένα άλλο θέμα που υπάρχει στην εκτέλεση των αποφάσεων του ΕΔΔΑ της ομάδας Μακαρατζής κατά Ελλάδας είναι η μείωση των ποινών λόγω ελαφρυντικών σε ποινές που δεν οδηγούν σε φυλάκιση ακόμα και όταν οι καταδίκες έγιναν με την κακουργηματική μορφή (Σιδηρόπουλος – Παπακώστας κατά Ελλάδας και έμμεσα Ζοντούλ κατά Ελλάδας) Δεδομένου ότι οι δημόσιοι λειτουργοί έχουν ευνοϊκή μεταχείριση έναντι των λοιπών πολιτών για αντίστοιχε πράξεις βίας αφού για αστική αποζημίωση δεν είναι υπόλογοι οι ίδιοι αλλά το Δημόσιο, πρέπει ως αντιστάθμισμα να αφαιρεθεί από τα αδικήματα αυτά η δυνατότητα μείωσης των ποινών λόγω ελαφρυντικών σύννομου βίου κτλ.


18 Οκτωβρίου 2019, 11:51 | Παρατηρητήριο Ρατσιστικών Εγκλημάτων
[Αφορά το άρθρο 52 ΚΠΔ “Δικαίωμα προσφυγής του εγκαλούντος επί απόρριψης της έγκλησης”]

Αυτή η διάταξη «γ) Στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 52 ΚΠΔ προστίθεται εδάφιο το οποίο έχει ως εξής: «Εξαιρούνται από την υποχρέωση κατάθεσης παραβόλου οι δικαιούχοι νομικής βοήθειας, όπως αυτοί προσδιορίζονται στο άρθρο 1 του ν. 3226/2004.»» πρέπει να τροποποιηθεί ως εξής ώστε να ευθυγραμμιστεί με τις εξαιρέσεις του παλαιού άρθρου 46 ΚΠΔ και του Ν. 927/1979:

«γ) Στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 52 ΚΠΔ προστίθεται εδάφιο το οποίο έχει ως εξής: «Εξαιρούνται από την κατάθεση παραβόλου οι δικαιούχοι νομικής βοήθειας, όπως αυτοί προσδιορίζονται στο άρθρο 1 του ν. 3226/2004. Δεν απαιτείται κατάθεση παραβόλου για τα εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής και τα εγκλήματα κατά της ενδοοικογενειακής βίας και τα εγκλήματα ρατσιστικών διακρίσεων (άρθρα 81Α και 361Β του Ποινικού Κώδικα και Ν. 927/1979) και τα εγκλήματα παραβιάσεων της ίσης μεταχείρισης.»»


14/08/2019: ΕΛ.ΑΣ. δικαιώνει ΕΠΣΕ για στάθμευση ΑμεΑ σε πολυκαταστήματα κτλ

Στις 14 Αυγούστου 2019, το Αρχηγείο Ελληνικής Αστυνομίας απάντησε στην επιστολή του ΕΠΣΕ στον Υφυπουργό Προστασίας του Πολίτη Λευτέρη Οικονόμου στις 2 Αυγούστου 2019 για τη (μη) ανταπόκριση αστυνομικών υπηρεσιών σε κλήσεις για παράνομη στάθμευση σε θέσεις για οχήματα ΑμεΑ. Το ΕΠΣΕ ζητούσε να “εκδοθεί αμέσως (…) εντολή σεβασμού των νόμων και άμεσης ανταπόκρισης σε κλήσεις για ανάλογες παράνομες -και προφανώς ρατσιστικές- σταθμεύσεις σε θέσεις για οχήματα των ΑμεΑ.” Από την απάντηση φαίνεται να δόθηκε παρόμοια εντολή στις 3 Αυγούστου 2019 η οποία όμως δεν κοινοποιήθηκε τότε στο ΕΠΣΕ.

Η επισυναπτόμενη απάντηση της ΕΛ.ΑΣ. αναφέρει πως “δόθηκαν εντολές – οδηγίες προς τις αστυνομικές υπηρεσίες για την ορθή εφαρμογή του ΚΟΚ σε οριοθετημένους χώρους στάθμευσης ΑμεΑ εντός υπαίθριων και υπόγειων χώρων στάθμευσης ΜΕΤΡΟ, πολυκαταστημάτων και άλλων συναφών χώρων.”

Η απάντηση της ΕΛ.ΑΣ. επιτρέπει σε κάθε πολίτη να την τυπώσει και να τη δώσει σε οποιοδήποτε πολυκατάστημα δεν γνωρίζει τη νομοθεσία ισχυριζόμενο πως ο χώρος στάθμευσης είναι ιδιωτικός και άρα δεν έχει αρμοδιότητα η τροχαία να παρέμβει. Κυρίως δε  επιτρέπει σε κάθε πολίτη  να την επικαλείται σε κάθε αστυνομική υπηρεσία, αρχίζοντας από το 100, που τυχόν θα επαναλάβει τον απαράδεκτο ισχυρισμό περί μη αρμοδιότητας ενέργεια που πρέπει να τιμωρηθεί τουλάχιστον ως παράβαση καθήκοντος.

Το ΕΠΣΕ που έδωσε τη μάχη αυτή εκδηλώσει την ικανοποίησή του για την ξεκάθαρη τοποθέτηση της ΕΛ.ΑΣ.

Παράλληλα, το ΕΠΣΕ που δέχθηκε δημόσια από επικρίσεις έως χλευασμό και ύβρεις για τη μάχη που έδωσε από άτομα που υποστήριζαν τα περί “ιδιωτικού χώρου” περιμένει τη δημόσια συγγνώμη από επικριτές, χλευάζοντες και υβριστές…

elas arhigeio trohaia gia amea 14-8-2019 highlighted

 

Διπλή δικαίωση: δεν υπάρχουν άβατα για την ΕΛ.ΑΣ. όταν καλείται για στάθμευση άσχετου σε θέση μόνο για Α.με.Α.

Οι κατά συρροή αρνήσεις του 100 και άλλων υπηρεσιών της ΕΛ.ΑΣ. να αφαιρέσουν πινακίδες- άδεια-δίπλωμα σε όσα άτομα σταθμεύουν σε θέσεις μόνο για ΑμεΑ χωρίς να το δικαιούνται οδήγησαν το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) να ζητήσει τη διαμεσολάβηση του Συνηγόρου του Πολίτη στις 16 Μαΐου 2019. Σήμερα έλαβε ταχυδρομικά (! – χάθηκε το email;) την ακόλουθη επιστολή στο Αρχηγείο της ΕΛΑΣ στις 28 Ιουνίου 2019 όπου εξηγείται πως η στάθμευση σε ράμπες και δημόσιες ή ιδιωτικές θέσεις στάθμευσης για ΑμεΑ πρέπει να τιμωρείται με αφαίρεση πινακίδων – άδειας κυκλοφορίας – άδειας οδήγησης επί 60 ημέρες.

Κατά σύμπτωση, την ίδια εποχή η Εθνική Ομοσπονδία Κινητικά Αναπήρων (ΕΟΚΑ) απευθύνθηκε στην Τροχαία Αττικής η οποία στις 20 Ιουνίου 2019 έστειλε την ακόλουθη απάντηση που (που η ΕΟΚΑ είχε την καλοσύνη να μας παραχωρήσει σήμερα) καταδεικνύει πως γνωρίζει καλά και αιτιολογεί διεξοδικά γιατί οι θέσεις στάθμευσης για ΑμεΑ σε πολυκαταστήματα κτλ εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της όταν σε αυτές σταθμεύουν άσχετα οχήματα. Άρα το 100 και οι λοιπές υπηρεσίες της ΕΛΑΣ που απαντούν πως δεν είναι αρμόδιες για θέσεις στάθμευσης για ΑμεΑ στα πολυκαταστήματα κτλ. δεν ξέρουν τι τους γίνεται.

Προτείνουμε τα έγγραφο αυτά να τα δώσουμε σε όλα τα πολυκαταστήματα για να τα καταστήσουμε συνυπεύθυνα για την αντίδραση σε κάθε ασυνείδητο οδηγό.

synigoros se elas gia stathmefseis se theseis gia amea 28-6-2019 (1)synigoros se elas gia stathmefseis se theseis gia amea 28-6-2019 (2)synigoros se elas gia stathmefseis se theseis gia amea 28-6-2019 (3)ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΡΟΧΑΙΑΣ ΓΙΑ ΠΑΡΚΆΡΙΣΜΑ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΑΡΚΙΝΓΚ ΙΟΥΝΙΟΣ 2019

Συνήγορος του Πολίτη για αστυνομική βία, ΑμεΑ, δικαιώματα παιδιού και ίση μεταχείριση

Greek Helsinki Monitor - Ελληνικο Παρατηρητηριο των Συμφωνιων του Ελσινκι

Στις 23 Μαρτίου 2019, ο Συνήγορος του Πολίτη δημοσιοποίησε την ετήσια έκθεσή του για το 2018

Εδώ κάνουμε ανάρτηση επιλεγμένων κεφαλαίων που αφορούν:

Δικαιώματα του παιδιού

Ίση μεταχείριση

Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες

Διερεύνηση περιστατικών αυθαιρεσίας προσωπικού Σωμάτων Ασφαλείας και Καταστημάτων Κράτησης (περιλαμβάνει και την εμπλοκή του στην εκτέλεση σχετικών καταδικαστικών αποφάσεων του ΕΔΔΑ)

Υπάρχει πολύ χρήσιμο υλικό αλλά και σημαντικές αδυναμίες τις οποίες θα επισημάνουμε χωριστά. Εμφανής είναι η απουσία κεφαλαίου για εθνικές ή εθνοτικές μειονότητες, αφού σχεδόν ποτέ δεν ασχολήθηκε με τις εθνικές μειονότητες ενώ ελάχιστα ασχολείται με τους Ρομά.

View original post

Δικαίωση ΕΠΣΕ: κυβερνητική δέσμευση για επαναφορά αντιρατσιστικών διατάξεων σε Ποινικό Κώδικα

Greek Helsinki Monitor - Ελληνικο Παρατηρητηριο των Συμφωνιων του Ελσινκι

Δική του πρόταση με αλλαγές για τους Κώδικες ετοιμάζει το Υπουργείο Δικαιοσύνης

Σχόλιο του ΕΠΣΕ για την ανακοίνωση του Υπουργείου Δικαιοσύνης

Η κυβέρνηση σήμερα “αδειάζει” τους “καταξιωμένους εκπροσώπους του νομικού κόσμου (δικαστές, καθηγητές νομικής, δικηγόροι)” που αγνοούσαν εν μέρει την ισχύουσα νομοθεσία ώστε να καταστεί αναγκαία “η εισαγωγή στο σχέδιο κρίσιμων αντιρατσιστικών διατάξεων που είχε εισηγηθεί και ψηφίσει η Κυβέρνηση” (φωτογραφίζεται σχεδόν ρητά τουλάχιστον το 81Α ΠΚ για τα ρατσιστικά εγκλήματα που απουσιάζει εντελώς από την πρόταση της επιτροπής “καταξιωμένων κτλ” ακόμα και από τα υπό κατάργηση άρθρα ενώ υπάρχει το καταργημένο προηγούμενο 79.3 ΠΚ για ρατσιστικό κίνητρο, ενώ επίσης φωτογραφίζεται πιθανώς και η κατάργηση του 361Β που τουλάχιστον αναφέρεται και αφορά τη ρατσιστική διάθεση αγαθών). Το ΕΠΣΕ από την αρχή (7 Μαρτίου 2019) τα επισήμανε και μέχρι σήμερα κανένας άλλος δεν τα έχει επισημάνει στη διαβούλευση ή με άλλη δημόσια μορφή:

View original post 397 more words

Σχέδιο ποινικού κώδικα: Καταργούν ρατσιστικά εγκλήματα & περιφρονούν συστάσεις ΟΗΕ-Συμβουλίου Ευρώπης για βασανιστήρια – βιασμό – σεξουαλικά εγκλήματα

Greek Helsinki Monitor - Ελληνικο Παρατηρητηριο των Συμφωνιων του Ελσινκι

Το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) υπέβαλε τα ακόλουθα σχόλια στη διαβούλευση για το νέο Ποινικό Κώδικα:

1ο σχόλιο από το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι: [και εδώ]

Με το σχέδιο αυτό ουσιαστικά καταργούνται τα εγκλήματα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά. Καταργούνται συγκεκριμένα τα σχετικά άρθρα 81Α και 361Β.

Επαναφέρεται βέβαια το παλαιό άρθρο 79.3 με την παραπλήσια μορφή του άρθρου 79.5:

“5. Στοιχεία που λειτουργούν σε βάρος του υπαιτίου θεωρούνται ιδίως: (…) στ) το ότι τέλεσε έγκλημα κατά παθόντος, η επιλογή του οποίου έγινε λόγω των χαρακτηριστικών φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκείας, αναπηρίας, γενετήσιου προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου.”

Κατ’ αρχή στο παλαιό άρθρο 79.3 προβλεπόταν:

«Η τέλεση της πράξης από μίσος προκαλούμενο λόγω της φυλής, του χρώματος, της θρησκείας, των γενεαλογικών καταβολών, της εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής ή του σεξουαλικού προσανατολισμού ή της ταυτότητας φύλου του παθόντος συνιστά επιβαρυντική περίσταση και…

View original post 1,018 more words

15/02/2019: Επιστολή σε Υπουργό και Γενική Γραμματέα Υπουργείου Δικαιοσύνης για τροπολογίες υπέρ πλήρως αυτεπάγγελτης και χωρίς παράβολα δίωξης ρατσιστικών και άλλων εγκλημάτων

Κύριο Μιχάλη Καλογήρου
Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων

Κυρία Μαρία Γιαννακάκη
Γενική Γραμματέα Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και
Πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας

15 Φεβρουαρίου 2019

Κύριε Υπουργέ
Κυρία Γενική Γραμματέα

Στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων αιτούμεθα να περιληφθούν τροπολογίες για την αυτεπάγγελτη και χωρίς παράβολα δίωξη των ρατσιστικών και μερικών άλλων εγκλημάτων σε όλες τις μορφές τους και σε όλα τα ένδικα μέσα.

Σήμερα, το άρθρο 5 του Ν. 927/79 προβλέπει Οι πράξεις που περιγράφονται στον παρόντα νόμο, καθώς και τα εγκλήματα που τελούνται συνεπεία αυτών, διώκονται αυτεπαγγέλτως. Ο παθών, κατά την υποβολή της έγκλησης, όπως και όταν παρίσταται ως πολιτικώς ενάγων, δεν καταβάλλει το σχετικό παράβολο υπέρ του Δημοσίου.”

Αυτεπαγγέλτως διώκονται επίσης τα αδικήματα διακριτικής μεταχείρισης που προβλέπουν το άρθρο 11 του Ν. 4443/2016 και το άρθρο 361Β ΠΚ. Όμως δεν διώκονται αυτεπαγγέλτως τα ρατσιστικά εγκλήματα όπως ορίζονται από το άρθρο 81Α ΠΚ.

Με βάση το άρθρο 40 Ν. 4446/2016 “δεν απαιτείται κατάθεση παραβόλου έγκλησης (50 ευρώ) για τα εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής και τα εγκλήματα κατά της ενδοοικογενειακής βίας και τα εγκλήματα ρατσιστικών διακρίσεων (άρθρα 81Α και 361Β του Ποινικού Κώδικα) και τα εγκλήματα παραβιάσεων της ίσης μεταχείρισης.” 

Παρόμοια απαλλαγή όμως δεν υπάρχει για το παράβολο πολιτικής αγωγής (40 ευρώ) καθώς και για το παράβολο προσφυγής κατ’ άρθρο 48 ΚΠΔ (250 ευρώ). 

Απαλλαγή από το (δυσβάστακτο έως απαγορευτικό) παράβολο προσφυγής κατ’ άρθρο 48 ΚΠΔ δεν υπάρχει ούτε για τα αδικήματα του Ν. 927/79.

Αιτούμεθα λοιπόν:

1. να επεκταθεί η αυτεπάγγελτη δίωξη και στα αδικήματα που διώκονται με βάση το άρθρο 81Α ΠΚ.

2. να προστεθεί η απαλλαγή από το παράβολο πολιτικής αγωγής στα αδικήματα για τα οποία ισχύει η απαλλαγή από το παράβολο έγκλησης, δηλαδή “τα εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής και τα εγκλήματα κατά της ενδοοικογενειακής βίας και τα εγκλήματα ρατσιστικών διακρίσεων (άρθρα 81Α και 361Β του Ποινικού Κώδικα) και τα εγκλήματα παραβιάσεων της ίσης μεταχείρισης.”

3. να θεσμοθετηθεί απαλλαγή από το παράβολο προσφυγής για όλα τα αδικήματα για τα οποία προβλέπεται απαλλαγή από το παράβολο έγκλησης, δηλαδή τα αδικήματα που διώκονται με το Ν. 927/79 και “τα εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής και τα εγκλήματα κατά της ενδοοικογενειακής βίας και τα εγκλήματα ρατσιστικών διακρίσεων (άρθρα 81Α και 361Β του Ποινικού Κώδικα) και τα εγκλήματα παραβιάσεων της ίσης μεταχείρισης.”

Με τις τροπολογίες αυτές θα υλοποιηθεί η διαφαινόμενη αλλά μέχρι τώρα αποσπασματικά εκπεφρασμένη βούληση του νομοθέτη να μην υπάρχει επιβάρυνση των θυμάτων ρατσιστικών διακρίσεων, εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας και οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής και εγκλημάτων κατά της ενδοοικογενειακής βίας.

Με τιμή

Παναγιώτης Δημητράς
Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι
Ένωση Ουμανιστών Ελλάδας 

 

Αντιρατσιστικός νόμος: Χρήσιμος και αναγκαίος (του Χρήστου Γραμματίδη)

UNFOLLOW

Αντιρατσιστικός νόμος: Χρήσιμος και αναγκαίος

 | Τεύχος Αύγουστος 2017

 

Ο αντιρατσιστικός νόμος τυποποιεί ως αδίκημα μια συγκεκριμένη συμπεριφορά με ιδιαίτερη κοινωνική απαξία και απαντά σε ένα υπαρκτό και ζέον πρόβλημα: η ελληνική κοινωνία κινδυνεύει από τον πολύ, διάχυτο και θεσμοποιημένο ρατσισμό και σεξισμό, από το νεοναζιστικό και εθνικιστικό κύμα και όχι από την πολλή «πολιτική ορθότητα».

Τον Δεκέμβριο  του 1965  η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ  υιοθέτησε  το κείμενο της Διεθνούς Σύμβασης για την Κατάργηση  κάθε Μορφής Φυλετικών Διακρίσεων. Η Σύμβαση προβλέπει ότι τα κράτη πρέπει να ποινικοποιήσουν τη διάδοση ιδεών που βασίζονται στη φυλετική ανωτερότητα και το φυλετικό μίσος, την παρότρυνση  σε φυλετικές διακρίσεις και την παρότρυνση σε πράξεις βίας για ρατσιστικούς ή φυλετικούς  λόγους. Η εποχή υιοθέτησής του δεν είναι τυχαία: το κίνημα πολιτικών δικαιωμάτων στις ΗΠΑ βρίσκεται στην ακμή του, ο κόσμος αλλάζει, ο Μάης  του ’68 είναι προ των πυλών. Η Ελλάδα κύρωσε τη Σύμβαση το 1970 και ήταν από τις πρώτες χώρες που το ενσωμάτωσαν στην εθνική τους νομοθεσία• οι ΗΠΑ το υπέγραψαν μεν το 1966, αλλά το κύρωσαν μόλις το 1994 επί προέδρου Κλίντον – ειρωνικά, την ίδια χρονιά με τη Νότιο Αφρική, που έβγαινε τότε από τον εφιάλτη του Απαρτχάιντ.

Το 1979 η Ελλάδα, θέλοντας να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν  από τη Σύμβαση, ποινικοποίησε: πρώτον, την εκ προθέσεως  προτροπή  σε πράξεις που μπορούν να προκαλέσουν μίσος ή βία κατά προσώπων λόγω της φυλετικής ή εθνικής καταγωγής τους. Δεύτερον, τη συμμετοχή σε οργανώσεις που προπαγανδίζουν οργανωμένα τη φυλετική ανωτερότητα. Τρίτον, τη δημόσια έκφραση ιδεών που προσβάλλουν πρόσωπα ή ομάδες προσώπων  λόγω της φυλετικής ή εθνικής καταγωγής τους. Αυτό το σημείο είναι που ενοχλεί όσους ασκούν κριτική στον αντιρατσιστικό νόμο: η ποινικοποίηση του μισαλλόδοξου λόγου, του hate speech. Ο ΟΗΕ επέμενε –και επιμένει– ότι η ποινικοποίησή του είναι υποχρέωση που απορρέει από τη Σύμβαση και χώρες που δεν έχουν απαγορεύσει το hate speech, όπως οι ΗΠΑ, ελέγχονται από τον Οργανισμό. Τέταρτον, την άρνηση παροχής υπηρεσιών ή πώλησης αγαθών  σε πρόσωπα λόγω της φυλετικής ή εθνικής καταγωγής τους.

Το 2014 ο αντιρατσιστικός νόμος τροποποιήθηκε με διακηρυγμένο στόχο να συμμορφωθεί με τη νομοθεσία της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Μετά την τροποποίηση του ν. 927/1979  τα ανωτέρω σημεία τροποποιήθηκαν ως εξής:

Πρώτον, ο νόμος τιμωρεί πλέον την «υποκίνηση, πρόκληση, διέγερση ή προτροπή» (τέσσερις λέξεις με παραπλήσιο νομικό περιεχόμενο) σε «πράξεις ή ενέργειες» που μπορούν να προκαλέσουν  «διακρίσεις, μίσος ή βία» κατά προσώπου ή ομάδας προσώπων. Εκτός από τις ομάδες που μπορούν να προσδιοριστούν  με βάση τη φυλή και την εθνική καταγωγή, ο νόμος επεκτείνει την προστασία του και στις ομάδες που προσδιορίζονται με βάση το χρώμα, τη θρησκεία, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου ή την αναπηρία. Τέλος, ο νόμος  θέτει ως προϋπόθεση της τιμωρίας  το να έγινε η ανωτέρω πράξη κατά τρόπο που εκθέτει σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη ή ενέχει απειλή για τη ζωή, την ελευθερία ή τη σωματική ακεραιότητα προσώπων.

Δεύτερον, ο νόμος τιμωρεί πλέον τη συμμετοχή σε οργανώσεις  που  επιδιώκουν συστηματικά  την τέλεση των παραπάνω πράξεων  – και όχι σε οργανώσεις που γενικά προπαγανδίζουν τη φυλετική ανωτερότητα.

Τρίτον, ο άνευ ετέρου μισαλλόδοξος λόγος (hate speech) αποποινικοποιήθηκε.

Το τέταρτο σημείο καταργήθηκε  ήδη το 2005 γιατί ενσωματώθηκε σε ευρύτερη νομοθεσία για τις διακρίσεις στην παροχή υπηρεσιών ή την πώληση αγαθών.

Εξάλλου, ο νόμος προβλέπει πλέον ειδικές διατάξεις για την ευθύνη νομικών προσώπων  για τα ανωτέρω αδικήματα και για την τέλεσή τους μέσω Διαδικτύου,  ενώ αναγνωρίζει επιβαρυντικές  περιστάσεις όταν η πρόκληση, προτροπή, διέγερση ή υποκίνηση  οδήγησε πράγματι στην τέλεση εγκλήματος και όταν ο δράστης είναι δημόσιος λειτουργός ή υπάλληλος κατά την άσκηση των καθηκόντων του.

Επίσης, ο νόμος τιμωρεί και την υποκίνηση ή προτροπή σε φθορά ή βλάβη πραγμάτων (βεβιασμένη μάλλον αντίδραση του νομοθέτη  στο περιστατικό που είχε σημειωθεί με τον αστυνομικό  που φέρεται να έσκισε το Κοράνι δημοσίως). Και το νέο στοιχείο: ο νόμος ποινικοποιεί πλέον την επιδοκιμασία ή την κακόβουλη άρνηση του Ολοκαυτώματος  και όσων εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας  έχουν αναγνωριστεί με αποφάσεις  διεθνών  δικαστηρίων  [ή της Βουλής των Ελλήνων,  αλλά αυτό το τελευταίο κρίθηκε ήδη από τα δικαστήρια  αντίθετο στο Σύνταγμα και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση  Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ)],  υπό τον όρο ότι αυτή η άρνηση ή επιδοκιμασία γίνεται κατά τρόπο που μπορεί να υποκινήσει βία ή μίσος ή ενέχει απειλητικό ή υβριστικό χαρακτήρα κατά ομάδας προσώπων.

U68_Gramatidis_960

Ας κρατήσουμε λοιπόν ότι στην Ελλάδα δεν απαγορεύεται να είσαι ρατσιστής ή ομοφοβικός γενικώς. Δεν απαγορεύεται να λες ότι είσαι ρατσιστής ή ομοφοβικός. Δεν απαγορεύεται να θες να πείσεις και τους άλλους να γίνουν σαν εσένα. Εξ ου και δεν ασκείται ποινική δίωξη κάθε φορά που μιλάει ένας χρυσαυγίτης. Απαγορεύεται μόνο να προτρέπεις σε πράξεις ή ενέργειες που μπορούν να προκαλέσουν μίσος ή βία κατά τρόπο που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη ή τη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα προσώπων.

Παρότι αντιδράσεις  υπήρξαν και κατά την ψήφιση της τροποποίησης  του αντιρατσιστικού νόμου το 2014, η μεγαλύτερη συζήτηση έγινε όταν παραπέμφθηκε σε δίκη η συγγραφέας Σώτη Τριανταφύλλου για άρθρο της αναφερόμενο στο Ισλάμ και τους μουσουλμάνους. Πάρα πολλοί συμπολίτες μας θεώρησαν ότι η κυρία Τριανταφύλλου  διώκεται για τις απόψεις της και ότι τέτοιος περιορισμός της ελευθερίας της έκφρασης δεν μπορεί να γίνει συνταγματικά ανεκτός. Εάν πράγματι η ένσταση αφορά μόνο την εφαρμογή του νόμου στην περίπτωση  της κυρίας Τριανταφύλλου, καταρχάς θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε εάν θα καταδικαστεί ή όχι (ο νόμος δεν αρκείται στο ότι κάποιος είπε κάτι ρατσιστικό ή μισαλλόδοξο, αλλά απαιτεί για την καταδίκη να μπορούσε το λεχθέν να διακινδυνεύσει  τη δημόσια τάξη, πράγμα που μένει να αποδειχθεί). Δεύτερον και κυριότερον, ακόμη κι αν δεχθούμε ως υπόθεση εργασίας ότι ο νόμος εφαρμόστηκε με αντισυνταγματικό τρόπο σε μία περίπτωση, αυτό δεν σημαίνει ότι ο νόμος πρέπει να εκλείψει.

Για να δώσω ένα παράδειγμα, με τον ν. 927/1979  (όπως ίσχυε πριν από την τροποποίησή του) έχει καταδικαστεί ο υποψήφιος της Χρυσής Αυγής Α. Πλωμαρίτης που εμφανίστηκε σε τηλεοπτική συνέντευξη και δήλωσε ότι «είμαστε έτοιμοι να ανοίξουμε τους φούρνους» και «να κάνουμε τους λαθρομετανάστες σαπούνια, αλλά όχι σαπούνια για ανθρώπους, μη βγάλουμε καμιά καντήλα, θα τα έχουμε σαπούνια για τα αμάξια, σαπούνια για τα πεζοδρόμια» και επίσης ότι «θα κάνουμε λαμπατέρ από το δέρμα τους, θα πάρουμε τα δόντια για κομπολόγια». Εάν όσοι ενίστανται στον αντιρατσιστικό νόμο ισχυρίζονται ότι ο Πλωμαρίτης δεν θα έπρεπε να έχει διωχθεί, δεν μπορώ να συμφωνήσω ούτε νομικά ούτε πολιτικά.

Αφενός  νομικά: η ελευθερία  της έκφρασης  δεν είναι «απόλυτο» δικαίωμα στην Ελλάδα. Το Σύνταγμά  μας την αναγνωρίζει και την προστατεύει, αλλά με την επιφύλαξη ότι ο νόμος μπορεί να την περιορίσει εάν αυτό είναι αναγκαίο για να προστατευθούν άλλα συνταγματικής αξίας αγαθά. Η ΕΣΔΑ  λέει περίπου το ίδιο: ότι η ελευθερία της έκφρασης δεν μπορεί να είναι απόλυτη σε μια ευνομούμενη πολιτεία.

Αλλά αυτά είναι γνωστά. Ας μην κοροϊδευόμαστε, το θέμα είναι πολιτικό: κανείς δεν αμφισβητεί ότι αυτό λέει το Σύνταγμα. Εκείνο που λένε ορισμένοι συμπολίτες μας είναι ότι οι επιτρεπτοί περιορισμοί στην ελευθερία της έκφρασης θα έπρεπε να είναι πολύ λιγότεροι. (Σημειωτέον  ότι κανείς εξ όσων γνωρίζω δεν ισχυρίζεται ότι η ελευθερία έκφρασης πρέπει να είναι κυριολεκτικά «απόλυτη» και είναι άδικο να στήνεται ως straw man αυτό το δήθεν επιχείρημα προκειμένου να αποδομηθεί  ευκολότερα – ο καβγάς γίνεται για το πόσο μικροί ή μεγαλύτεροι είναι οι αναγκαίοι περιορισμοί, αλλά όλοι συμφωνούν  ότι καμία ελευθερία δεν είναι «απόλυτη»).

Το πολιτικό επίδικο είναι λοιπόν εάν ο λόγος πρέπει να τιμωρείται μόνο όταν συνδέεται  άμεσα και προδήλως με πράξεις (άμεση προτροπή σε βία, π.χ. «σκοτώστε τον») ή με σωματικό κίνδυνο  (π.χ. η κραυγή  «φωτιά» σε ένα γεμάτο σινεμά που οδηγεί σε ποδοπάτημα) ή εάν, αντίθετα, ο λόγος που αμφισβητεί το δικαίωμα ισότιμης συμμετοχής στην κοινωνία μιας ομάδας  προσώπων ή που δημιουργεί εχθρικό κοινωνικό περιβάλλον για τα μέλη της ομάδας αυτής μπορεί να αντιμετωπίζεται και αυτός με το ποινικό οπλοστάσιο της πολιτείας. Με άλλες λέξεις, εάν ο λόγος που κατατείνει σε συγκεκριμένα αποτελέσματα (υποκίνηση  βίας ή μίσους με τρόπο που διακινδυνεύει τη δημόσια τάξη) είναι και αυτός τελικά «πράξη» για τους σκοπούς του ποινικού δικαίου.

Προσωπικά πιστεύω ότι ο νόμος είναι αναγκαίος και χρήσιμος, παρότι εν μέρει ασαφώς διατυπωμένος, όπως δυστυχώς πολλοί νόμοι. Τυποποιεί εντέλει ως αδίκημα μια συγκεκριμένη συμπεριφορά με ιδιαίτερη κοινωνική απαξία και απαντά σε ένα υπαρκτό και ζέον πρόβλημα: Η ελληνική κοινωνία κινδυνεύει από τον πολύ, διάχυτο και θεσμοποιημένο ρατσισμό και σεξισμό, από το νεοναζιστικό και εθνικιστικό κύμα και όχι από την πολλή «πολιτική ορθότητα». Η ποινικοποίηση της διακινδύνευσης της δημόσιας τάξης μέσω της προτροπής σε μίσος κατά ευπαθών ομάδων διαθέτει ηθικό και πολιτικό έρεισμα. Η στάθμιση με την ελευθερία της έκφρασης, ώστε η εφαρμογή του νόμου να γίνεται με συνταγματικώς ανεκτό τρόπο πρέπει να θεωρείται δεδομένη,  αφού την επιτάσσει το Σύνταγμα. Και ακριβώς με τις νομικές και διαδικαστικές εγγυήσεις που ισχύουν κατά την απονομή της δικαιοσύνης μπορεί να διασφαλιστεί ότι ο νόμος δεν θα χρησιμοποιηθεί ως απλό όπλο δίωξης αντιδημοφιλών  απόψεων.